Siroz hastalarında non-invazif karaciğer fibrozis indeksleri ile siroz evreleme yöntemleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDA KARAKULLUKÇUOĞLU
Danışman: Murat AKARSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Siroz tanılı hastalarda, prognoz göstergeleri olan Child-Pugh ve Model for end-stage liver disease (MELD) skorlama modellerinin, non-invazif fibrozis indeksleri ile aralarındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin İç Hastalıkları Servisleri'ne, 2017-2021 yılları arasında yatırılan siroz tanılı 213 hasta dahil edilme ve dışlama kriterlerine göre çalışmaya dahil edildi. Hasta dosyalarındaki şikayetler, klinik bulgular, laboratuvar, radyolojik ve endoskopik bulgular incelendi. Siroz tanısı klinik ve laboratuar özelliklere ve ultrasonografi bulgularına göre konuldu. Hastaların acil servise başvurdukları gün çalışılan ilk kan tetkikleri değerlendirmeye alındı. Ayrıca hastaların demografik özellikleri, eşlik eden hastalıkları ve siroz etiyolojik faktörleri kaydedildi. Her bir hasta için Child-Pugh ve MELD skorları ile non-invazif indeksler formül uygulamaları ile hesaplandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 60,0 ± 13,5 (19-90) yıl ve 136'sı erkek idi. Hastalarda en sık siroz etiyolojileri sırasıyla kriptojenik %40,4, hepatit B virüsü (HBV) %22,5, alkolizm %16,9, hepatit C virüsü (HCV) %8 ve non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) %5,2 idi. Child-Pugh skorlamasına göre değerlendirildiklerinde, hastaların %20,7'si (n=44) evre A, %51,6'sı (n=110) evre B, %27,7'si (n=59) evre C idi. Hastaların median MELD skoru 12 idi (6-25 aralığında). Hastaların %26,3'ünde (n=56) MELD skoru 15'in üzerindeydi. Hem Child-Pugh hem de MELD ile aspartat aminotransferaz / alanin aminotransferaz (AST/ALT) oranı (AAR), aspartat aminotransferaz / platelet oran indeksi (APRI), fibrozis indeks (Fİ), fibrozis-4 indeksi (FIB-4), King's skoru, Lok indeksi arasında, ayrıca MELD ile Forns indeksi arasında pozitif yönde anlamlı (p<0,001) korelasyon saptandı. Sonuç: Sirozu olan hastalarda Child Pugh ve MELD skorlama metodları rutin kullanımda olup hastalığın seyri, prognozu ve klinik gidişatı hakkında bilgi vermektedir. Çalışmamızda analiz ettiğimiz AAR, APRI, Fİ, FIB-4, Forns indeksi, King's skoru, Lok indeksi, yaş-platelet indeksi (AP) gibi non-invazif parametrelerin de Child-Pugh ve MELD modelleri gibi kullanılabileceğini ve hastalık seyri konusunda daha fazla bilgi sahibi olmamız için destekleyici olabileceğini öngörmekteyiz. Bu ilişkinin daha iyi bir şekilde ortaya konması için, daha yüksek sayıda hasta örneklemine sahip ve daha uzun süreli hasta takiplerinin yapıldığı çalışmaların yerinde olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Siroz, Child-Pugh, MELD, Non-invazif fibrozis indeksleri.