Ankilozan spondilit ve nonradyografik aksiyel spondiloartropati tanılı biyolojik tedavi başlanan hastalar arasında tedavi uygulama aralığının uzatılması ve/veya doz azaltılması ile standart doz tedavi alan hastaların demografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜSLÜM FIRAT İKİKARDEŞ
Danışman: Tayyibe SALER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ankilozan Spondilit ve Nonradyografik Aksiyel Spondiloartropati Tanılı Biyolojik Tedavi Başlanan Hastalar Arasında Tedavi Uygulama Aralığının Uzatılması ve/veya Doz Azaltılması ile Standart Doz Tedavi Alan Hastaların Demografik ve Klinik Özelliklerinin İncelenmesi Amaç: Çalışmamızda aksiyel spondiloartrit (aSpA) tanılı standart doz ile azaltılmış doz biyolojik hastalık modifiye edici anti-romatizmal ilaç (bDMARD) kullanan hastaların demografik ve klinik özelliklerinin karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi romatoloji polikliniklerine 1 Ekim 2017 ile 31 Ekim 2023 tarihleri arasında başvuran aSpA tanılı hastalar geriye dönük incelendi. Hasta verileri 1 Aralık 2023 ile 30 Kasım 2024 tarihleri arasında toplandı. Hastaların demografik ve klinik özellikleri gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: bDMARD azaltılmış doz tedavi grubunda (ADTG) 105, standart doz tedavi grubunda (SDTG) 146, toplamda 251 hasta çalışmaya dahil edildi. SDTG'ye göre, ADTG'de daha fazla erkek hasta vardı (%75,2'ye karşı %57,5, p=0,004). ADTG'de daha az oranda obezite (%27,6'ya karşı %47,9, p=0,001), kronik hastalık (%55,2'ye karşı %68,5, p=0,032), fibromiyalji sendromu (FMS) (%1,9'a karşı %10,3, p=0,009), ≥3 farklı bDMARD kullanımı (%4,8'e karşı %26, p=0,000), steroid olmayan anti-inflamatuvar ilaç kullanımı (%23,8'e karşı %48,6, p=0,000) bulundu. ADTG daha uzun hastalık süresine (ortanca: 152 aya karşı 130 ay, p=0,009), daha düşük eritrosit sedimentasyon hızına (ortanca: 5 mm/saat'e karşı 8 mm/saat, p=0,000), C-reaktif protein değerine (ortanca: 3,1 mg/L'ye karşı 4,05 mg/L, p=0,033) ve güncel ankylosing spondylitis disease activity score-C-reaktif protein değerine (ortanca: 1,2'ye karşı 1,7, p=0,000), daha yüksek remisyon oranına (%87,6'ya karşı %58,2, p=0,000) sahipti. ADTG'de en sık kullanılan bDMARD etanersept (%31,4, 25 mg ve 50 mg birlikte), ikinci en sık kullanılan ajan ise golimumab (%21,9) olmuştur. ADTG'deki diğer bDMARD'lar ile karşılaştırıldığında azaltılan dozda idame tedavi süresi etanerseptte daha uzundur (ortanca: 102 aya karşı 61 ay, p=0,002). Sonuç: bDMARD dozu azaltma obez olmayan, kronik hastalığı veya FMS'si olmayan erkek hastalarda daha sık uygulanabilmiştir. Etanersept en sık doz aralığı açılabilen ilaç olmuştur. Anahtar sözcükler: Ankilozan spondilit, aksiyel spondiloartrit, tümör nekrozis faktör inhibitörü, ilaç azaltımı