Bariatrik cerrahi planlanan hastalarda akupunktur uygulamasının ameliyat öncesi anksiyete üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ANESTEZİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE GÜRSÖZLÜ
Danışman: Münire BABAYİĞİT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Ameliyat öncesi kaygı, cerrahi prosedürleri bekleyen hastalarda sıklıkla ortaya çıkan hoş olmayan psikolojik bir sıkıntı halidir. Bariatrik cerrahi adaylarında preoperatif dönemde artan beden kitle indeksi(BKİ) ve oroferangeal yumuşak dokunun yanı sıra; hızlı oksijen desatürasyonu, maske ventilasyonu ve entübasyonda zorluklar, sedatiflerin solunumu baskılayıcı etkilerine karşı artmış duyarlılık nedeniyle hava yolu yönetimi zor olacağından farmakolojik ajanların dikkatle uygulanması önemlidir. Preoperatif dönemde anksiyolitiklere ve sedatif ajanlara alternatif olarak non-farmakolojik yöntemler araştırılmakta olup; akupunkturun ameliyat öncesi kaygıyı azalttığı daha önceki çalışmalarda gösterilmiş olmakla birlikte bu konuda bariatrik cerrahi hastalarını kapsayan çalışmalar eksiktir.Çalışmamızda bariatrik cerrahi planlanan hastalarda, ameliyat öncesi akupunktur uygulanmasının preoperatif anksiyeteyi azaltmadaki etkisini araştırmayıve ikincil olarak perioperatif hemodinamik parametreler ile postoperatif bulantı kusma, ek analjezik antiemetik ihtiyaci ve VAS ağrı skorları üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık . Gereç ve Yöntem:Bu prospektif randomize kontrollü çalışmaya etik kurul onayı ve hasta onamları alındıktan sonra Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi ameliyathanesinde bariatrik cerrahi planlanan ASA I-III, 18 yaş ve üzeri toplam 60 hasta dahil edildi.Hastalar kapalı zarf yöntemi ile iki gruba randomize edildi. Her iki grubun preoperatif bekleme odasına gelişlerinde vital değerleri ve durumluk kaygı ölçeği (STAI-1) ile Amsterdam preoperatif anksiyete ve bilgi skoru ölçeği (APAIS) kullanılarak anksiyete düzeyleri kaydedildi. Akupunktur uygulaması yapılan grup ve kontrol grubuna randomize edilen hastaların preoperatif bekleme odasına gelişlerinin 20.dakikalarında tekrar vital parametreleri ve anksiyete düzeyleri ölçüldü. Ameliyat odasına alınan hastaların intraoperatif kalp atım hızı (KH) ve ortalama kan basınçları(OKB) kaydedildi.Postoperatif 0, 2, 4, 6, 12 ve 24. saatlerde OKB, KH, VAS ağrı skoru; 0, 2, 6 ve 24. saatlerde bulantı-kusma varlığı, rutin tedavi protokolüne ek analjezik ihtiyacı, ek antiemetik ihtiyacı not edildi. Bulgular:Birinci ölçüm APAIS ve STAI-1 skorları gruplar arasında anlamlı farklar yaratmazken, ikinci ölçüm APAIS ve STAI-1 skorlarının akupunktur grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük seviyelerde olduğu saptandı (sırasıyla, p=0.004 ve p 0.05). Sonuç: Bariatrik cerrahi geçirecek hastalara ameliyattan hemen önce uygulanan akupunktur; preoperatif anksiyete düzeylerini düşürmede kullanılabilecek uygulaması kolay, maaliyeti düşük, hastalar tarafından iyi tolere edilen, güvenli ve etkili bir yöntemdir. Postoperatif VAS ağrı skoru ve ek analjezik ihtiyacını azaltabilir. Akupunktur uygulamasının intraoperatif ve postoperatif dönemde hemodinamiye bir etkisi görülmemekle birlikte, postoperatif bulantı-kusma ile ek antiemetik ihtiyacına etkisi net değildir. Bu konuda geniş çaplı araştırmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Obezite, Cerrahi, Akupunktur, Anksiyete