Şizofreni ve benzeri psikotik bozukluklarda ceza sorumluluğunu etkileyen etmenler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT BATMAZ

Danışman: Fatih ÖNCÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: İşledikleri iddia edilen bir suça yönelik ceza sorumluluğu olmadığı kanaati oluşan şizofreni ve benzeri psikotik bozukluk tanısı alan hastaların hastalıklarının ve/veya suç niteliklerinin hangi özellikleriyle bu tıbbi kanaati oluşturduklarının incelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne haklarında Türk Ceza Kanunu'nun 32. maddesi gereği ceza sorumluluğunun belirlenmesi konusunda rapor düzenlenmesi istenen erkekler çalışmaya alınmıştır. Olguların adli serviste yapılan gözlemleri, muayeneleri, tetkikleri, önceki tıbbi kayıtları ve dava dosyalarının incelenmesi sonucunda sağlık kurulu tarafından rapor düzenlenmiştir. Ceza sorumluluğu olmadığı kanaati oluşan şizofreni, şizoaffektif bozukluk, şizofreniform bozukluk ve tanımlanmamış (atipik) psikotik bozukluk tanısı almış hastalardan oluşan hasta grubu ile ceza sorumluluğunun tam olduğu kanaati oluşan ve majör psikiyatrik hastalığı olmayan kişilerden oluşan kontrol grubu sosyodemografik, klinik ve suç özellikleri bakımından karşılaştırılarak incelenmiştir. BULGULAR: Hasta grubun anlamlı derecede daha fazla çalışmadıkları, geçmişte eksen 1 alanında psikiyatrik bozukluk tanı ve tedavilerinin olduğu, suç aleti kullanımının olduğu, ortak yaşam alanında suç işledikleri, yargılama sürecinde alınan tıbbi raporlarda psikiyatrik belirtiye sahip oldukları saptanmıştır. Suç eylemi öncesinde hasta grubun %80,4'ünün hezeyan, %29,4'ünün varsanı tariflediği saptanmıştır. Kontrol grubuna göre daha az cezaevi ve suç öykülerinin olduğu, suç öncesi daha az oranda plan yaptıkları bulunmuştur. Kontrol grubunda ise geçmişte kişilik bozukluğu tanısının varlığı, suçtan sağlanan kazanç oranı ve suç sırasında alkol ve/veya madde etkisi altında olma anlamlı derecede fazla saptanmıştır. Hasta grupta dürtüsellik skorları PANSS skorları ile anlamlı derecede ilişkili bulunmuştur. SONUÇ: Şizofreni ve benzeri psikotik bozukluğu olan bireylerde ceza sorumluluğunu değerlendirirken söz konusu eylem sırasında psikotik belirtilerin yanı sıra dava/soruşturma dosyasındaki tüm verilerin, önceki tıbbi kayıtların, tedavi uyumunun, suç öyküsünün, suç niteliğinin ve dürtüselliğin ele alınmasının bilirkişilerin daha nesnel karar vermelerine katkı sağlayabileceği düşünülmüştür.