Metabolik sendrom ile depresyon ve anksiyete bozukluğu ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FADİME YILMAZ
Danışman: Banu BÖYÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Metabolik sendromun artan obezite ve sedanter yaşam ile ilişkili olarak dünya genelinde giderek artan prevalansa sahip olduğu, psikiyatrik komorbiteyi ve stresi artırdığı, özellikle de fiziksel fonksiyonu içeren sağlıkla ilgili yaşam kalitesinde bozulmaya neden olduğu bilinmektedir. Depresyon ve anksiyete bozukluğu birbirini besleyen ve birbirinin görülme sıklığını artıran durumlar olup metabolik sendromlularda görülme sıklıklarında artış ile ilgili çelişkili yayınlar vardır. Ülkemizde bununla ilgili çalışma yapılmamış olup bu çalışmada amaç prevalansı artmakta olan metabolik sendrom ile depresyon ve anksiyete bozukluğu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 2019 yılında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye ve diyabet polikliniklerine başvuran metabolik sendrom kriterlerini sağlayan 77 hasta (50 kadın ve 27 erkek) ve 33 sağlıklı gönüllü (17 kadın ve 16 erkek) alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların prospektif ve gözlemsel olarak demografik verileri, eğitim düzeyi, eşlik eden kronik hastalık, sürekli ilaç kullanımı, alışkanlıkları, ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, aile gelir durumu, düzenli fiziksel aktiviteleri; boy-kilo-beden kitle indeksi(BMI), bel çevresi ölçümleri, sistolik ve diyastolik kan basıncı ölçümleri ile biyokimyasal tetkikleri (açlık kan şekeri (AKŞ), HbA1c, Total kolesterol, Trigliserid (TG), low density lipoprotein (LDL), high density lipoprotein (HDL), C reaktif protein (CRP) kaydedildi. Bu tetkiklerin yanı sıra depresyon yönünden riski belirlemek ve depresif belirtilerin düzeyini ve şiddet değişimini ölçen Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve bireylerin yaşadığı anksiyete belirtilerinin düzey ve şiddet değişimini ölçen Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) hasta tarafından dolduruldu. BULGULAR: Hasta grubunun %64,9'u kadın (n=50), yaş ortalaması 40,95±8,62'idi. Sağlıklı gönüllülerin ise %51,51'i kadın (n=17), yaş ortalaması ise 39,27±8,3'idi. Hasta grubunun eşlik eden kronik hastalık sıklığı, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, kilo, bel çevresi, obezite sıklığı, BMI, AKŞ, HbA1c, TG, CRP, BDÖ ve BAÖ puanı değerleri kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Gruplar arasında BDÖ'ne göre depresyon düzeyi hafif, orta ve şiddetli depresyon açısından anlamlı farklılık bulunmaktayken (p:0,002), BAÖ puan değerlerine göre her iki grup arasında anksiyete şiddeti açısından anlamlı bir farklılık bulunmamaktaydı. Hasta grubunda BDÖ ve BAÖ puanı ile bel çevresi ve BMI arasında pozitif yönde zayıf korelasyon vardı. Çalışmamızda hasta grubunda kadınlarda BAÖ puanına göre anksiyete görülme sıklığı erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek iken (p:0,046), depresyon görülme sıklığı cinsiyetler arasında benzerdi. Ayrıca eğitim düzeyi, aile gelir durumu, obezite sıklığı, düzenli fiziksel aktivite, sigara, alkol, metabolik sendromun kompanentlerinden tansiyon, AKŞ, TG, HDL ile depresyon ve anksiyete bozukluğunun sıklığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı. SONUÇ: Çalışmamızda BDÖ ve BAÖ puanlarına göre, metabolik sendromlu hastalarda depresyon ve anksiyete bozukluğu görülme oranı kontrol grubuna göre anlamlı daha yüksekti. Ancak metabolik sendromlularda anksiyete ve depresyonun daha sık olduğunu göstermek için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. ANAHTAR KELİMELER: Metabolik sendrom, depresyon, anksiyete bozukluğu