Gebelikte uygulanan uyku yogasının uyku kalitesi üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF BURÇAK SEVİM

Danışman: Niyazi TUĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç : Uyku kişinin hem fiziksel hem psikolojik hem de sosyal durumuna doğrudan etki eder. Gebelerde uyku bozuklukları maternal ve fetal negatif sonuçlara yol açabilmektedir. Yoga nidranın birçok grupta uyku ve stres bozukluklarına etkinliği kanıtlanmıştır. Bu durum gebede yaşanan uyku bozuklukları, anksiyete ve stres üzerinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmanın amacı gebelerde yoga nidra uygulanmasının uyku bozuklukları, depresyon ve anksiyete üzerine etkisini araştırmaktır. Gereç yöntem :Gebe okuluna başvuran, komorbiditesi olmayan, 2. Trimester ve 3. Trimester başı (20-34 gebelik haftaları) gebelerde ilk başvuruda sosyodemografik veriler ile birlikte PUKİ ve HADS ölçeklerinin bulunduğu anket formu doldurulmuştur. Çalışmaya dahil edilen 110 gebeye uyku yogası önerilmiş ve bu konuda eğitim verilmiştir. Kırk beş hasta gebenin uyku yogasını uyguladığı, 65 gebenin ise uygulamadığı tespit edilmiştir. Tüm gebelere tekrar PUKİ ve HADS ölçekleri uygulanmıştır. Gebeler 2 grup halinde uyku kalitesi anksiyete ve depresyon skorları açısından değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışma sonunda, müdahale sürecinde 45 (%40,91) kişi yoga uygularken, 65 (%59,09) kişinin uygulamadığı görülmüştür.PUKİ, HADS Depresyon ve HADS Anksiyete Skorları, 1. Ölçümde yoga uygulama durumlarına göre karşılaştırıldığında; PUKİ, HADS Depresyon ve HADS Anksiyete Skorlarının yoga uygulamayanlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır (p<0,001; p=0,004; p<0,001).PUKİ, HADS Depresyon ve HADS Anksiyete Skorları, 2. Ölçümde yoga uygulama durumlarına göre karşılaştırıldığında; PUKİ ve HADS Anksiyete Skorlarının yoga uygulayanlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır (p=0,023; p=0,013). Yoga uygulayan grupta, PUKİ, HADS Depresyon ve HADS Anksiyete Skorları ölçümleler arası incelendiğinde; tüm ölçek skorlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı saptanmıştır (p<0,001). Yoga uygulamayan grupta, PUKİ, HADS Depresyon ve HADS Anksiyete Skorları ölçümleler arası incelendiğinde; tüm ölçek skorlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır (sırasıyla p=0,006; p=0,002; p<0,001). Grupların, PUKİ, HADS Depresyon ve HADS Anksiyete Skorlarının ölçümler arası farkları değerlendirildiğinde; tüm ölçek skorları için yoga uygulayan grupta düşüş gözlemlenirken, yoga uygulamayan grupta artış görülmüştür. Bu sonuçların tüm ölçek skorları için istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği saptanmıştır (tümü için: p<0,001). Sonuç: Bu çalışma ile gebelerde uyku bozuklukları, anksiyete ve stres üzerinde yoga nidranın olumlu yönde etkileri olduğu tespit edilmiştir. Gebelerde yoga nidra uygulaması sonrası hem PUKİ uyku kalitesi indeksi ile uyku kalitelerinde artış hem de HADS anksiyete ve depresyon skorlarında olumlu yönde değişimler saptanmıştır.