Tip 2 diyabetlilerde hastalık algısı ve anksiyetenin diyabet regülasyonu ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KAYA
Danışman: Emin PALA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Tip 2 diyabet tanılı bireylerin hastalık algıları ile anksiyete düzeylerinin diyabetin glisemik kontrolü üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, kesitsel bir araştırma olarak, 01 Eylül 2025 – 01 Kasım 2025 tarihleri arasında Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran, 18–65 yaş aralığında Tip 2 diyabet tanısı bulunan 304 birey üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılara yazılı onamları alındıktan sonra, yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Kısa Hastalık Algısı Ölçeği (KHAÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) uygulandı. Araştırmada kullanılmak üzere, katılımcıların son üç aya ait Hemoglobin A1c (HbA1c) ve açlık plazma glukoz (APG) düzeyleri hastane otomasyon sisteminden elde edilmiştir. Toplanan veriler, IBM SPSS Statistics 26.0 programı ile analiz edilerek değerlendirilmiş; istatistiksel anlamlılık düzeyi p 7 olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bireylerin Glukoz ortalaması 152,09±62,08'dir. Bireylerin %55,6'sında (n=169) 130 ve üzerindedir. HbA1c sınıflamasına göre bireylerin Beck anksiyete ve KHAÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p 0,05). Sonuç: Çalışmamızda HbA1c düzeyleri arttıkça bireylerin hastalığı daha olumsuz algıladığı, ancak anksiyete düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Ayrıca açlık kan glukozu yüksek olan bireylerde de hastalık algısının belirgin biçimde daha olumsuz olduğu, buna karşın glukoz düzeyleri ile anksiyete arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı saptanmıştır. Bu durum, glisemik kontrolü kötü olan bireylerde hastalığın daha tehdit edici algılanmasına rağmen, hastalığın kronikleşmesine bağlı uyum süreçleri veya duyarsızlaşmanın anksiyete düzeylerini azaltabileceğini düşündürmektedir. Bulgularımız, diyabet yönetiminde hastalık algısı ve anksiyete gibi psikososyal unsurların, biyomedikal göstergelerle birlikte ele alınmasının önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Diyabet Regülasyonu, Hastalık Algısı, Tip 2 Diyabet