Vitamin D eksikliğinin kalp yetmezliği ve kalp yetmezliği klinik evrelendirmesi ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER İLERİ

Danışman: Refik DEMİRTUNÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Vitamin D eksikliği dünyada ve Türkiye'de yaygın görülen bir sağlık sorunudur. Günümüzde otoimmün hastalıklar, inflamatuar barsak hastalığı, romatoid artrit, multipl skleroz, diyabet, kanser, psoriasis ve kardiyovasküler hastalıkların oluşmasında vitamin D eksikliğinin rolü olduğu bilinmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalarda düşük vitamin D düzeylerinin kardiovasküler risk faktörleri (yaş, obezite, diabetes mellitus, metabolik sendrom, kronik böbrek hastalığı) ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Dahası vitamin D eksikliğinin karotis intima, media kalınlığındaki artış, endotelyal disfonksiyonu ve koroner arter kalsifikasyonu gibi subklinik kardiyovasküler hastalıklar ve total mortalitedeki artış ile ilişkisini gösteren çalışmalar da vardır. Kalp yetmezliği ise diğer bütün kalp hastalıklarının bir komplikasyonu olup , prevelansı ve insidansı giderek artan bir sağlık sorunudur. Çalışmamızda kalp yetmezliği gelişmiş olan hastalar ile normal kalp fonksiyonu olan hastaların vitamin D düzeyini karşılaştırmak, kalp yetmezliği gelişen hastaların kalp yetmezliği klinik evrelerine göre vitamin D düzeyi arasındaki ilişkiyi saptamak amaçlanmıştır. Materyal metod: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları Klinik ve Poliklinikleri'ne 01.01.2018- 31.12.2018 tarihleri arasında başvuran kalp yetmezliği tanısı olan 98 hasta (%55,1 kadın, %44,9 erkek) ve 14 kontrol grubu (%71,4 kadın, %28,6 erkek) olmak üzere toplam 112 olgu dahil edildi. ACC/AHA evreleme ve NYHA foksiyonel sınıflama sistemine göre 1. grup Evre A, 2. grup Evre B (NYHA-1), 3. grup Evre C (NYHA-II), 4.grup Evre C (NYHA-III), 5. grup Evre D (NYHA-4) olan ve 6. grup kontrol grubu olarak hastalar ayrıldı. Hastaların sonuçları geriye dönük olarak dosyalarından ve hastanenin elektronik kayıtlarından bakılarak incelendi. Hastaların yaş, cinsiyet, fizik muayene ve sistem sorgulama bulguları, hastaneye yatışından önce kullanmakta olduğu ilaçlar, kalp yetmezliği etiyolojisi, kalp yetmezliğine eşlik eden kronik hastalıkları, ekokardiyografi bulguları (EF, ventrikül sistol ve diyastol sonu çapı, pulmoner arter basıncı), vitamin D düzeyi, BNP, hemoglobin, MPV, RDW, trombosit sayısı, lökosit, nötrofil ve lenfosit sayısı, LDL, trigliserid, BUN, kreatinin, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, magnezyum, CRP düzeyleri kaydedildi. Gruplar arasındaki vitamin D düzeyleri karşılaştırıldı. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Bulgular: Çalışma sonuçlarına göre gruplar arasında vitamin D değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p:0.000; p<0.05). Farklılığın tespiti için yapılan ikili karşılaştırmalar sonucunda; evre C-D grubu hastaların vitamin D değerleri, evre A-B grubuna ve kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Vitamin D düzeyinde ciddi eksiklik (<10ng/L) olan hastaların kalp yetmezliği klinik evrelerinin daha ileri olduğu saptanmıştır. Sonuç: Kalp yetmezliği hastalarında vitamin D düzeyi daha düşüktür ve kalp yetmezliğinin evresi arttıkça vitamin D düzeyi düşer. Bu nedenle KY hastaları için vitamin D seviyelerinin bir marker olarak kullanabileceği düşünülmektedir ve aktif olarak taranması önerilir. Anahtar kelimeler: kalp yetmezliği, vitamin D