Sıçan sırtında oluşturulan 2. derece yanıklarda, otolog kondüsyonel serum ve trombositten zengin plazma'nın yanık iyileşmesine etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, PLASTİK REKONSTRÜKTİF VE ESTETİK CERRAHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE GUNENC
Danışman: İlker ÜSÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Yanıklar hem ülkemizde hem dünyada günümüz dahil acil servise başvuru sebeplerinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu tip yaralanmalar genellikle uzun yatış süreleri, birden fazla cerrahi girişim ve uzun takip süreleri gerektirmektedir. Akut dönemde yüksek mortaliteye sebep olduğu gibi, kronik dönemde yaralamanın doğasına bağlı olarak birçok sosyal ve ekonomik sorunu beraberinde getirmektedir. Bunlar bireylerin karşılaşabileceği yara izi, çalışamama ve fonksiyonel kayıplar olabileceği gibi, sağlık sistemi üzerine ciddi bir ekonomik yük bindirerek toplulukları da etkilemektedir. Trombositten zengin plazma (PRP) otolog kandan elden edilen bir üründür. PRP ilk olarak kas ve iskelet sistemi bozukluklarında kullanılmıştır. Daha sonra yapılan çalışmalarda ise yara iyileşmesi ve skar dokusu üzerinde olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir. Otolog Kondüsyonel Serum (ACS) yine PRP gibi otolog kandan elde edilen bir üründür. ACS PRP'ye oranla daha fazla Interlökin-1 reseptör antagonisti içerir. Bu nedenle ACS birçok dokuda kullanılmaya başlamıştır. Çalışmamızın amacı ACS'nin anti inflamatuar etkilerinin yanık iyileşmesi üzerinde kısa ve uzun dönem etkilerinin ortaya konmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza yaşları 4 ile 6 ay arasında değişim gösteren 250-300 g ağırlığında Sprague-Dawley tipi erkek sıçanlar dahil edildi. İstatistiksel güç analizi yapılması sonrasında 24 adet sıçan her grupta rastgele altı adet sıçan olacak şekilde dört gruba ayrıldı. Dört dişli pirinç tarak kullanılarak tüm sıçanların sırt orta hatlarında dört adet koagülasyon zonu beş adet staz zonu olacak şekilde yanık oluşturuldu. Koagülasyon zonlarının arasında, altında ve üstünde kalan beş adet staz zonun her iki tarafına 0.05 cc olacak şekilde 12 noktaya toplamda 1. gruba 0.6 cc salin, 2. gruba 0.6 cc PRP, 3. gruba 0.6 cc ACS, 4. gruba ise 0.6 cc PRP ile beraber 0.6 cc ACS (Kombine) intradermal olarak enjekte edildi. 0, 7,14, 21 ve 28. günlerde 20 cm x uzaklıktan çekilen standart fotoğraflarla yara iyileşmesi dokümante edildi. Fotoğraflar epitelizasyon ve yara iyileşme hızını bilgisayar üzerinde hesaplamaya yardımcı olan ImageJ® adlı programla değerlendirildi. Yanığın staz zonundan 7, 14 ve 28. günlerde histopatolojik inceleme için eksizyonel biyopsi alınarak patoloji birimine verildi. Bulgular: Yapılan histopatolojik incelemede ACS ve Kombine grupta 7 ve 14. günlerde epitelizasyon, neovaskülarizasyon, granülasyon ve kolajen birikiminde diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı bir artma izlendi. Bu parametrelerdeki artış 28. günde istatistiksel olarak anlamlı izlenmedi. İnflamasyonda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Yara alanı değişiminde gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi. Sonuç: Gruplar arasında epitelizasyon, neovaskülarizasyon, granülasyon ve kolajen birikiminde ACS ve Kombine gruptaki 7 ve 14. günlerdeki artış ACS'nin yoğun büyüme ve faktörü ve sitokin içeriğiyle açıklanabilir. Özellikle neovaskülarizasyonda görülen artış, doku oksijenasyonunu artırarak yara iyileşmesinde artan metabolik ihtiyacı karşılamış, bu da daha fazla makrofaj ve fibroblast proliferasyonu ile artmış granülasyon, epitelizasyon ve kolajen birikimi ile sonuçlanmış olabilir. Bu da ACS'nin yanık iyileşmesine olumlu katkılar yapacağı düşüncemizi destekler niteliktedir. İleride yapılacak daha kapsamlı çalışmalar ile ACS'nin etkilerini daha net anlaşılacağını düşünmekteyiz. Anahtar Sözcükler: Yanık, trombositten zengin plazma, otolog kondüsyonel serum