Acil servise başvuran üst gastrointestinal sistem kanamalı geriatrik hastalarda şok indeksinin mortalite üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMRAN DOĞRU
Danışman: Melih YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil servise başvuran üst GİS kanamalı geriatrik hastalarda başvuru esnasında ölçülen şok indeksinin mortalite ve prognoz tahmininde etkili bir belirteç olup olmadığını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisine 01.05.2019-30.04.2020 tarihleri arasında başvuran ve Üst GİS kanaması tanısı alan 65 yaş üzeri hastalar prospektif olarak incelendi. Hastaların şok indeksi (kalp hızı / sistolik kan basıncı),Rockall, Glasgow-Blatchford ve AIMS65 skorları hesaplandı. Hasta ve/veya hasta yakınlarına acil servis sonlanımından sonra 30. 180. ve 360. günlerde ulaşılarak son durumları hakkında bilgi alındı. Bulgular: Çalışmaya kriterleri karşılayan toplam 111 hasta dâhil edildi. Çalışmaya dâhil edilen hastaların ortanca yaşı 76 ( IQR 25-75: 69-82) yıldı ve hastaların 72'si (%64.9) erkek cinsiyetteydi. Hastaların ortalama şok indeksi ise 0,996±0,389 olarak saptandı. Otuz günlük sürede mortalite gelişen hastaların sırası ile şok indeksi (p<0,001) ve AIMS65 skorunun (p<0,05), 180 ve 360 günlük sürede mortalite gelişen hastaların ise sırası ile şok indeksi (p<0,001), Rockall (p<0,001) ve AIMS65 skorlarının (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı olduğu görüldü. Şok indeksinin 30 günlük mortaliteyi öngörmede kullanımı için yapılan ROC analizinde; eğri altındaki alan (AUC) değeri 0,911 [( %95 GA 0,854-0,967),(p<0.001)] , kesim değeri 1.240 olduğunda ise sensitivitesi % 82.4 spesifitesi % 81.9 olarak saptandı. Şok indeksinin 180 günlük mortaliteyi öngörmede kullanımı için yapılan ROC analizinde; AUC değeri 0,960 [( %95 GA 0,926-0,994),(p<0.001)],kesim değeri 1.205 olduğunda ise sensitivitesi % 91.2, spesifitesi % 92.2 olarak saptandı. Şok indeksinin 360 günlük mortaliteyi öngörmede kullanımı için yapılan ROC analizinde ise AUC değeri 0,988 [( %95 GA 0,971-1,000),(p<0.001)],kesim değeri 1.06 olduğunda ise sensitivitesi % 95.3, spesifitesi % 94.1 olarak saptandı. Sonuç: Acil servise başvuran üst GİS kanamalı geriatrik hastalarda, başvuru esnasında ölçülen basit, ucuz, invaziv olmayan, sadece vital bulgulardan elde edilen bir parametre olan şok indeksinin, prognoz tahmininde etkili bir belirteç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, gastrointestinal kanama, geriatri, şok indeksi, mortalite