Kişilik bozukluklarının öyküsel kimlik, benlik belirginliği ve kişilerarası ilişki boyutları çerçevesinde incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF TAŞÇI
Danışman: Yıldız BİLGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; öyküsel kimlik, benlik belirginliği, kişilerarası ilişki boyutları ve DSM-5' te yer alan kişilik bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve öyküsel kimlik, benlik belirginliği ve kişilerarası ilişki boyutlarının birlikte DSM-5' te yer alan kişilik bozukluklarını ne derece yordadığının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Mevcut çalışmaya toplum örnekleminden elde edilmiş olan 241'i (%59,4) kadın ve 165'i (%40,6) erkek olmak üzere 406 katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmanın değişkenlerinden olan öyküsel kimlik, benlik belirginliği, kişilerarası ilişki boyutları ve kişilik bozuklukları arasında ilişki bulunup bulunmadığının belirlenebilmesi için Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı yöntemi ve öyküsel kimlik, benlik belirginliği ve kişilerarası ilişki boyutlarının DSM-5' te yer alan kişilik bozuklukları üzerinde yordayıcı etkisi olup olmadığının tespit edilebilmesi amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Çalışmanın sürekli değişkenlerinin cinsiyet, medeni durum ve öyküsel kimlik düzeyleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Bağımsız Gruplar t-Testi ve yaş aralıklarına göre karşılaştırılabilmesi için ANOVA uygulanmıştır. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda öyküsel kimlik, benlik belirginliği, kişilerarası ilişki boyutları ve DSM-5' te yer alan kişilik bozuklukları arasında çeşitli yönde ve güçte anlamlı korelasyon katsayıları tespit edilmiştir. Ayrıca öyküsel kimlik, benlik belirginliği ve kişilerarası ilişki boyutlarının DSM-5' te yer alan farklı kişilik bozukluklarını farklı kombinasyonlarda anlamlı derecede yordayıcı etkileri olduğu saptanmıştır. Sonuç: Mevcut çalışma kapsamında benlik belirginliği ve kişilerarası ilişki boyutlarının DSM-5'te yer alan kişilik bozukluklarını yordadığı görülmektedir. Öyküsel kimlik DSM-5'te yer alan kişilik bozukluklarını farklı kombinasyonlarda yordasa da yordama gücünün oldukça düşük olması dikkat çekmektedir. Bu çalışma Türkçe literatürde öyküsel kimliğin nicel olarak değerlendirilmesi ve detaylıca ele alınması açısından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Benlik belirginliği, Kimlik, Kişilerarası ilişki, Kişilik bozuklukları, Öyküsel kimlik.