İnflamatuar bağırsak hastalıkları ve malnutrisyon ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL ÇAKIROĞLU ÖZDEMİR
Danışman: Seyit UYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnflamatuvar barsak hastalıkları (İBH) seyrinde malnutrisyon hem hastalığın kendisine hem de kullanılan ilaçlar gibi diğer bazı nedenlerden dolayı sık karşılaşılan bir durumdur. Malnutrisyon da hastaların morbidite ve mortalite riskinde artışa, tedavi maliyetlerinde artışa ve yaşam kalitesinde bozulmalara yol açabilmektedir. Bu nedenle İBH hastalarında malnutrisyonun erken tespiti, tedavisi ve malnutrisyon açısından risk oluşturacak faktörlerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Malnutrisyon riski tarama anketleri ile, bazı biyokimyasal göstergelerle ve bazı antropometrik ölçümlerle yapılabilir. Biz çalışmamız da MUST (malnutrition screening tool - malnutrisyon tarama anketi) tarama anketi ile poliklinikten başvuran ve yatarak tedavi edilen İBH hastalarında malnutrisyon riski sıklığını belirlemeyi ve malnutrisyonlu hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: 01 Nisan 2016-01 Nisan 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniğine ayaktan başvuran ve klinikte yatarak tedavi gören İBH tanılı hastalar MUST yöntemi ile malnutrisyon riski açısından tarandı. MUST yöntemi ile değerlendirilen ve skoru ≥2 saptanan hastalar yüksek riskli olarak değerlendirildi ve bu hastalara ileri incelemeler yapıldı. Bulgular: Çalışmamıza 216 İBH tanılı hasta dahil edildi. Hastaların 177‟si (%81.9) ayaktan takip edilen, 39‟u (%18.1) yatarak tedavi edilen hastalardı. Tüm hastalarımızın 52‟sinde (%24.1) yüksek malnutrisyon riski saptadık. Yatarak tedavi gören hastaların 28‟inde (%71.73), ayaktan başvuran hastaların ise 24‟ünde (%13.5) malnutrisyon riski vardı ve bu oranlar istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Ülseratif kolit (ÜK) hastalarında yüksek malnutrisyon riski sıklığı %21.7, Crohn hastalığı (CH) olanlarda ise %29.68 bulundu. Yatarak tedavi gören ÜK‟lilerin %69.5‟inde, CH‟lilerin %75‟inde, ayaktan takip edilen ÜK‟lilerin %13.1‟inde ve CH‟lilerin %14.58‟inde yüksek malnutrisyon riski saptandı. MUST skoru ≥2 olan hastaların laboratuvar incelemesi yapıldığında yatarak tedavi gören hastaların hemoglobin (p=0,021), total protein (p<0,001), albümin (p<0,001), prealbumin (p=0,007) ve kalsiyum (p<0,001) değerleri ayaktan takip edilen hastalardan anlamlı olarak düşük bulundu. Sonuç: Çalışmamızda İBH hastalarının yaklaşık dörtte birinde yüksek malnutrisyon riski olduğunu saptadık. Yatarak tedavi gören hastalardaki risk ise çok daha yüksekti. Malnutrisyon riskinin düşük gelir düzeyi ve yaygın hastalık tutulumu ile ilişkili olduğunu saptadık. Malnutrisyonun hastalıkların prognozuna etkisi düşünüldüğünde, İBH hastalarının malnutrisyon açısından değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Anahtar kelimeler: İnflamatuvar barsak hastalıkları, Malnutrisyon, Beslenme durumu değerlendirilmesi