Preterm yenidoğanlarda orogastrik tüp yerleştirme işlemi sırasında anne sütlü emzik, sukrozlu emzik ve emzik kullanımının oluşan ağrıyı azaltmadaki etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE KAPAN

Danışman: Dilek KONUKBAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, 30-34 gestasyon haftasında olan preterm yenidoğanlarda Orogastrik Tüp (OGT) yerleştirme işlemi nedeniyle oluşan ağrıyı azaltmada 3 farklı yöntemin (anne sütlü emzik, sukrozlu emzik ve emzik) ağrıyı azaltmadaki etkinliğini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü (deneysel) olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Şubat 2022-2023 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde tedavi ve bakım amacıyla yatmakta olan 30-34 gestasyon haftası arasında olan 108 preterm yenidoğan oluşturmuştur. Anne sütlü emzik grubu (n=15), sukrozlu emzik grubu (n=15), emzik grubu, (n=15) ve kontrol grubu, (n=28) toplam 73 preterm yenidoğan çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak; bebek ve annenin tanıtıcı formu, fizyolojik ölçüm formu ve prematüre bebek ağrı ölçeği (PIPP) kullanılmıştır. Preterm yenidoğanlar video kamera ile OGT yerleştirme işlemi öncesi 5dk, işlem sırası ve sonrası 5dk kayıt altına alınmıştır. Bağımsız grup arasındaki farklılıklar Mann Whitney U analizi ile; üç ve daha fazla grubun ilişki ise Anova testi, varsayım karşılanmadığı durumda ise Kruskal Wallis testi ile analiz yapılmıştır. Farkı yaratan grup ya da grupların belirlenebilmesi için Post Hoc Bonferroni ve Düzeltilmiş Bonferroni testleri yapılmıştır. Bulgular: Prematüre yenidoğanlara OGT yerleştirme işlemi, ölçüm zamanına göre kalp atım hızı ortalamaları, araştırma gruplarına göre oksijen satürasyonu ve serebral oksijen satürasyonu ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). PIPP puan ortalamaları; anne sütlü emzik grubu işlem sırası 10,67±3,60, işlemi sonrası 2.dk 5,67±2,09; sukrozlu emzik grubu işlem sırası 7,47±3,09, işlem sonrası 2.dk 4,60±1,50; emzik grubu işlem sırası 9,47±3,07, işlemi sonrası 2.dk 6,80±3,86 ve kontrol grubu işlem sırası 11,89±2,45 işlemi sonrası 2.dk 8,29±2,72 olarak bulunmuştur. Araştırma gruplarına göre preterm yenidoğanların ağlama süreleri ortalamaları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Ağrılı bir girişim olan OGT yerleştirme işleminde emziğin tek, anne sütü veya sukroz ile kullanılmasının ağrıyı azaltmada etkin olduğu, en etkili yöntemin ise sukrozlu emzik olduğu, anne sütlü emziğin ise ağrıyı daha hızlı azalttığı ve serebral oksijen satürasyonu artırdığı belirlenmiştir.