Karbapenem dirençli klebsiella pneumoniae' nın etken olduğu kan dolaşımı enfeksiyonlarının klinik ve moleküler özelliklerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE YILDIZ KAYAR

Danışman: Esma ERYILMAZ EREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaçlar: Hastanemizde Karbapeneme dirençli Klebsiella pneumoniae'ye (KdKp) bağlı gelişen kan dolaşımı enfeksiyonu epizodlarını değerlendirmek, risk faktörleri, etkenlerin karbapenemaz genotipleri ve prognoz ile ilişkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra hastalık şiddeti ve mortalite sonuçlarını belirlemek ve hastalarda kullanılan monoterapi-kombinasyon tedavilerinin etkinliği ile karbapenemaz direnç genleri arasındaki bağlantıyı belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif gözlemsel kohort çalışma olarak planlanan çalışmamızda, 7 Eylül 2023–7 Mart 2024 tarihleri arasında, hastanemizde, KdKp'nin etken olduğu kan dolaşımı enfeksiyonu tanısı ile tedavi başlanan, ≥ 18 yaş olan 83 hasta incelenmiştir. Dahil edilen her hastadan sonra, aynı ünitede tedavi gören, başvuru veya takibinde herhangi bir enfeksiyon gelişmeyen hastalar, kontrol grubu olarak kohortlanmıştır. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar bilgilerine hastane otomasyon programı üzerinden ulaşılmıştır. Karbapenem dirençli izolatlara ayrıca seftazidim-avibaktam duyarlılığı için disk difüzyon yöntemi, kolistin duyarlılığı için ise disk elüsyon yöntemi uygulanmıştır. Hastaların prognoz açısından değerlendirilmesi, beşinci günde klinik ve mikrobiyolojik yanıt saptanması, 14. günde mortalite gelişip gelişmemesi üzerinden yapılmıştır. Ayrıca etken suşlarda genetik olarak karbapenemaz üretiminin genotipik özellikleri araştırılmıştır. Bulgular:Çalışmaya alınan 83 hastanın karbapenemaz direnç genlerinin dağılımı değerlendirildiğinde; OXA-48 yaklaşık %95 hastada saptanırken, NDM %48,2, OXA-48 + NDM %45,7 ve KPC ise %3,6 oranında saptandı. Çalışmada vaka grubunda 14. gün mortalite oranının %25,3 olduğu tespit edildi. Santral venöz katater kullanımı, rektal Kp taşıyıcılığı, beta-laktam/beta-laktamaz inhibitörü kullanımının KdKp ile ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu için risk faktörü olduğu tespit edildi. Çok değişkenli analizde 14.gün sağ kalımı öngören faktörlere bakıldığında solunum sistemi kaynaklı bakteremi ve OXA-48+NDM birlikteliğinin mortaliteyi arttıran bir faktör olduğu, tedavinin beşinci gününde klinik yanıtın olması ise mortaliteyi azaltan faktör olduğu tespit edildi. Sonuç: Karbapenemaz direnç genlerinin dağılımı değerlendirildiğinde; en sık karbapenemazın OXA-48 (%95) olduğu, OXA-48 + NDM birlikteliğinin ise %45,7 gibi yüksek bir oranda olduğu saptandı. Uygulanan antibiyotik tedavilerinde monoterapi ve kombinasyon tedavi grupları arasında ise mortalite açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Tedavi seçeneklerinin kısıtlı olması , yönetiminin zorluğu, morbiditesi ve mortalitesi yüksek olan önemli bir enfeksiyon olduğundan direnç gelişiminin önüne geçmek için akılcı antibiyotik kullanımı, sağlık çalışanlarının el hijyeni, eldiven kullanımı ve hastane enfeksiyon kontrol önlemlerine sıkı bir şekilde uyulmasını gerektirmektedir. Anahtar Kelimeler: Karbapeneme dirençli K. pneumoniae, bakteremi, karbapenemaz, direnç genleri, OXA-48