Alkolik karaciğer hastalıklarında hastalık şiddeti ile serum hepsidin ve demir metabolizması arasındaki muthemel ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANBERK BERKAY MERT
Danışman: Mustafa AKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Alkolün uzun süre ve yoğun kullanımı basit karaciğer yağlanması, karaciğer sirozu ve hepatoselüler kansere kadar gidebilen klinik tablolara neden olabilmektedir. Karaciğerden sentezlenen ve demir metabolizmasında önemli rol oynayan hepsidin proteininin düzeyi çeşitli karaciğer hastalıklarından etkilenmektedir. Bu çalışmada alkol kullanımına bağlı gelişen karaciğer hastalıklarının klinik şiddeti ile serum hepsidin ve demir metabolizmasındaki muhtemel ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel olan bu çalışmaya Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine 01.04.2024-01.04.2025 tarihleri arasında başvuran ve en az 4 hafta veya daha uzun süre yoğun alkol tüketimi olan erişkin hastalardahil edildi. Yoğun alkol tüketimi; erkeklerde ≥40 gr/gün, kadınlarda ise≥20 gr/gün etanol kullanımı veya kümülatif olarak erkeklerde haftalık toplam ≥280 gr, kadınlarda ≥140 gr etanol alımı olarak tanımlandı.Alkol ilişkili karaciğer hastalıkları klinik olarak, alkolik hepatosteatoz ve alkolik siroz olarak iki gruba ayrıldı. Ayrıca kontrol grubu için bilinnen karaciğer hastalığı ve alkol kullanımı olmayan erişkinler dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen tüm bireylerin demografik, klinik, laboratuvar ve radyolojik verileri kayıt edildi. Bu parametreler gruplar arasında karşılaştırıldı. Yapılan tüm analizlerde p<0.05 anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmayadahil edilen 86katılımcınınortalama yaşı 46,6 olup, 76 (%88)'i erkekti. Alkolik hepatosteatoz, alkolik siroz ve sağlıklı kontrol grubunda katılımcı sayıları sırası ile 41 (%47,7), 15 (%17,4) ve 30 (%34,9) idi. Siroz grubundaki bireylerin yaş ortalaması diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede daha yüksekti (p=0,001). Ortalama alkol kullanımı süresi siroz grubunda hepatosteatoz grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek idi (sırası ile 28 & 19 yıl, p=0,009). Alkolik siroz grubunda hemoglobin ve albümin düzeyleri hepatosteatoz ve sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak daha düşük iken (p<0,001), aspartat aminotransferaz, aspartat aminotransferaz/alanin aminotransferaz, gamma glutamil transferaz ve protrombin zamanı ise anlamlı olarak daha yüksek idi (p<0,001). Gruplar arasında transferrinsatürasyonu, ferritin ve hepsidindüzeyleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p değeri sırası ile;0,07, 0,08 ve 0,313). Sonuç: Alkol ilişkili karaciğer hastalıklarında alkoltüketimi ile serum ferritin, transferrin satürasyonu ve hepsidin düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Aynı zamanda bu biyobelirteç düzeylerininalkol ilişkili karaciğerhastalığı şiddeti ile ilişkili olmadığı da tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Alkolik siroz, alkolik hepatosteatoz, hepsidin, ferritin, transferrin satürasyonu.