Meme cerrahisi geçiren hastalar için kol çevresi ölçüm aracının geliştirilmesi ve kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, CERRAHİ HASTALIKLAR HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUMEYSA ÖZÇELİK ŞEN
Danışman: Hatice AYHAN
Özet:Araştırmanın amacı, meme kanserine bağlı üst ekstremite lenfödeminin takibinde kullanılabilecek bir kol çevresi ölçüm aracının geliştirilmesi ve bu aracın kullanılabilirliğinin değerlendirilmesidir. Araştırma, Haziran–Eylül 2025 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi ve Cerrahi Onkoloji kliniklerinde, meme kanseri tanısı alan 35 hasta ve 35 hemşire ile yürütülmüştür (Kontrol–Müdahale grubu: n=18 ve Müdahale–Kontrol grubu: n=17). Çalışma iki aşamada yürütülmüş; ilk aşamada kol çevresi ölçüm aracı geliştirilmiş, ikinci aşamada ise kullanılabilirliği iki gruplu çapraz randomize kontrollü çalışma ile değerlendirilmiştir. Ölçümler, hastaların her iki kolunda dört anatomik noktadan (ulnanın stiloid çıkıntısı, bu noktanın 10 cm üstü ile olekranonun 10 cm üstü ve altı), grup sırasına göre mezura ve kol çevresi ölçüm aracı kullanılarak yapılmış; referans ölçüm araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri; "Hemşire Bilgi Formu", "Hasta Bilgi Formu", "Antropometrik Ölçüm ve Süre Takip Formu", "Vizüel Analog Skala (VAS)", "Quebec Yardımcı Teknoloji Kullanıcı Memnuniyeti Değerlendirme (Q-YTKMD) Anketi", "SWOT Analizine Göre Hasta Görüşme Formu" ve "SWOT Analizine Göre Hemşire Görüşme Formu" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonucunda, kol çevresi ölçüm aracı ile yapılan ölçümlerin referans ölçümle iyi-çok iyi düzeyde uyum gösterdiği (ICC=0,793–0,994) ve aralarında anlamlı fark bulunmadığı (p>0,05), mezura ile yapılan ölçümlerde ise bazı anatomik bölgelerde anlamlı sapmalar olduğu belirlenmiştir (p 0,05). Bu araştırmanın sonuçları, geliştirilen kol çevresi ölçüm aracının meme kanserine bağlı üst ekstremite lenfödeminin takibinde güvenilir, hızlı, pratik ve kullanıcı memnuniyeti yüksek bir yöntem olduğunu göstermektedir.