18-65 yaş arası bireylerin beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENES KAPLAN
Danışman: Elif Serap ESEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, 18-65 yaş arası bireylerin beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan tek merkezli, kesitsel nitelikte bir anket çalışmasıdır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreni, bir ay içinde aile hekimliği polikliniğine başvuran 450 kişiden oluşmakta olup, örneklem büyüklüğü basit örneklem hesaplaması ile 207 kişi olarak hesaplandı ve çalışma 208 katılımcı ile tamamlandı. Katılımcılara, sosyodemografik bilgileri içeren form ile Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği uygulandı. Verilerin analizi SPSS 22.0 programı ile yapıldı. Niceliksel değişkenler için minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma; kategorik değişkenleri için sayı ve yüzde analizleri yapıldı. İkili değişkenlerin karşılaştırmaları Student t testi ile, ikiden fazla değişkenlerin karşılaştırmaları tek yönlü ANOVA testi ile, ilişkisel analizler Pearson korelasyon testi ile analiz edildi. Etki analizi için çoklu doğrusal regresyon testi yapıldı. Analizlerde p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalamasının 38,2±13,1, %51'inin kadın, %53,4'ünün evli, %69,7'sinin lise ve üzeri eğitime sahip olduğu saptandı. Katılımcıların Temel Beslenme Bilgisi (TBB)'nin (%50,5) ve Besin Tercihi (BT)'nin (%42,3) çoğunlukla orta düzeyde olduğu saptandı. Yaş ve BKİ ile TBB ölçek puanı arasında negatif yönde ve düşük düzeyde ilişki saptandı. TBB'de 18-30 (54,96±8,11) ve 31-45 yaş arası (52,4±7,45) grubunun puan ortalamaları 46 yaş ve üzeri grubun puan ortalamasına (48,18±6,31) göre anlamlı yüksek bulundu. BT'de ise 31-45 yaş grubunun puan ortalaması (36,45±5,9) 46 yaş ve üzeri grubun puan ortalamasından (33,5±5,72) anlamlı yüksek bulundu. TBB'de bekar katılımcıların ortalama puanı (53,77±8,17) evli katılımcıların puan ortalamasından (50,5±7,28) anlamlı yüksek bulundu. TBB'de beyaz yaka çalışanların puan ortalaması (56,25±7,88) mavi yaka çalışanlar (47,5±5,1691) ile çalışmayanlardan (50,32±6,98) anlamlı yüksek bulundu. BT'de ise beyaz yaka çalışanların puan ortalaması (36,41±5,92) mavi yaka çalışanların puan ortalamasından (33,6±5,16) anlamlı yüksek bulundu. TBB'de tüm gelir grupları arasında anlamlı farklılık bulundu. BT'de geliri 34005 TL ve üstü olan katılımcıların puan ortalaması (36,6±5,58) asgari ücret ve altı (33,37±5,42) ve 17003-34004 TL arası vii (35,72±6,16) gelir gruplarının puan ortalamasından anlamlı yüksek bulundu. TBB'de çocuğu olmayan katılımcıların puan ortalaması (53,81±8,02) çocuğu olan katılımcıların puan ortalamasından (50,17±7,27) anlamlı yüksek bulundu. Kronik hastalığı olmayan katılımcıların puan ortalaması (TBB:54,23±7,56, BT:35,78±5,77) kronik hastalığı olan katılımcıların puan ortalamasından (TBB:48,27±6,91, BT:33,72±5,82) anlamlı yüksek bulundu. İlaç kullanmayan katılımcıların puan ortalaması (TBB:54,22±7,56, BT: 36,14±5,94) ilaç kullanan katılımcıların puan ortalamasından (TBB: 48,51±7,05, BT: 33,23±5,3) anlamlı yüksek bulundu. Etki analizinde yaş değişkeninin TBB'yi %14,1 oranında ve negatif yönde etki ettiği saptandı. Sonuç: Bu çalışma sonucunda; katılımcıların TBB ve BT düzeylerinin çoğunlukla orta seviyede olduğu, yaş ve BKİ arttıkça TBB'nin düştüğü ve yaşın TBB'yi negatif yönde etkilediği sonucuna ulaşıldı. Eğitim ve bilgilendirme çalışmaları, toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır, dolayısıyla Aile Hekimlerinin ileri yaş ve yüksek BKİ'li hastaların beslenmelerine ilişkin aktif olarak bilgilendirme programları uygulamaları önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Besin Tercihi, Beslenme, Bilgi, Temel Beslenme