Judocularda Uygulanan Nöroatletik Antrenman Programının Fiziksel, Bilişsel ve Performans Becerileri Üzerine Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİNNAZ BOZKURT AKPULAT
Danışman: Necmiye ÜN YILDIRIM
Özet:Amaç: Bu çalışma, judocularda uygulanan Nöroatletik antrenman (NAA) programının fiziksel, bilişsel ve performans becerileri üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 10-16 yaşları arasında 37 judocu dahil edildi. Çalışmaya katılan judocular randomize olarak NAA grubu ve geleneksel judo antrenman (GJA) grubu olmak üzere iki gruba ayrıldı. Katılımcıların fiziksel ve sosyodemografik özellikleri kaydedildikten sonra esneklik Otur-Uzan Testi ile, kavrama kuvveti dijital dinamometre ile, statik denge Tek Ayak Üzerinde Durma Testi (TAÜDT) ile, dinamik denge Y Denge Testi (YDT) ile, reaksiyon zamanı, reaktif çeviklik, el-göz koordinasyonu ve ayak-göz koordinasyonu Light Trainer test sistemi ile, çeviklik İllinois Çeviklik Testi (İÇT) ile, propriosepsiyon eklem pozisyon hissi ile; bilişsel işlevler The Central Nervous System Vital Signs (CNSVS-Bilgisayar Tabanlı Nöropsikolojik Test Bataryası) ile; judoya özgü üst ekstremite kuvvet ve dayanıklılığı ise Judogi İzometrik Barfiks Testi (JİBT) ve Judogi Dinamik Barfiks Testi (JDBT) kullanılarak değerlendirildi. Değerlendirmeler, başlangıçta ve 8 haftalık antrenman programı sonrasında iki farklı zamanda gerçekleştirildi. Bulgular: Gruplar yaş, boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut kütle indeksi (VKİ) ve spor yaşı bakımından benzerdi (p>0,05). NAA grubunda esneklik (p=0,030), TAÜDT (p 0,05). Performans becerilerinde ise JDBT açısından NAA grubu lehine anlamlı fark bulunurken (p=0,002), JİBT açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: Geleneksel judo antrenman programına entegre edilen sekiz haftalık NAA programının judocularda esneklik, denge, koordinasyon, reaksiyon zamanı, çeviklik ile psikomotor hız ve motor hız performansını geliştirmede geleneksel antrenman yöntemlerine göre daha fazla gelişim sağladığı belirlendi. Buna karşılık bazı bilişsel işlevler, propriosepsiyon ve judoya özgü izometrik üst ekstremite performansı üzerinde ek bir üstünlük sağlamadığı görüldü. Elde edilen bulgular, nöroatletik antrenman yaklaşımlarının sensorimotor entegrasyon ve performansla ilişkili motor becerilerin geliştirilmesinde tamamlayıcı bir yaklaşım olarak geleneksel judo antrenmanlarına entegre edilebileceğini göstermektedir.