Yenidoğanda postoperatif dönemde akut faz reaktanlarının seyri ve postoperatif sepsisi belirlemedeki gücünün değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, DİYARBAKIR GAZİ YAŞARGİL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERKAN DENİZ

Danışman: Nilüfer MATUR OKUR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, yenidoğan bebeklerde postoperatif dönemde C- reaktif protein (CRP) ve prokalsitonin (PCT) düzeylerinin sepsis tanısındaki prediktif gücünü değerlendirmek, bu belirteçler için spesifite ve sensitivite değerlerini ortaya koymak ve sepsisi öngörebilecek olası eşik değerleri belirlemektir Gereç ve Yöntem: Bu prospektif kohort çalışmaya yenidoğan döneminde cerrahi bir operasyon geçirmiş ve ameliyat öncesinde sepsis bulgu ve belirtisi olmayan bebekler dahil edildi. Preoepratif dönemde ve postoperatif 24.,72. Ve 120. Saatlerde analiz edilen hemogram, CRP, PCT, kan kültürü tetkikleri alındı. Kan kültür sonuçlarına göre kanıtlanmış sepsis olan ve EMA skorlaması da dahil edilerek klinik sepsis olan hastaların CRP ve PCT düzeyleri sepsis olmayan bebeklerin sonuçları ile karşılaştırılarak postoperatif dönemdeki akut faz reaktanları düzeyleri ile sepsis belirteci olma eşik değerleri tespit edilmeye çalışıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 135 yenidoğan bebek dahil edildi. En sık uygulanan prosedür meningomiyelosel onarımıydı. 16 hastada kanıtlanmış sepsis, 27 hastada ise klinik sepsis saptandı. Cerrahi öncesi ve postoperatif 24. saatte hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde gruplar arasında fark yoktu. Ancak postoperatif 72. saatte sepsis grubunda nötrofil yüksek, albümin düşük, CRP ve PCT anlamlı şekilde artmıştı (p<0.01). 120. saatte de benzer bulgular izlendi. ROC analizi, özellikle 72. saatte PCT'nin AUC:0.911, eşik 1.2 µg/L, %89 sensitivite ve %86 spesifite ile en güçlü tanısal belirteç olduğunu gösterdi. CRP de 72. ve 120. saatlerde anlamlı bulundu (AUC 0.802–0.838). Sonuç: Sonuçlar, postoperatif 72. ve 120. saatlerde CRP, PCT ve albüminin klinik sepsis tanısında kritik belirteçler olduğunu ortaya koydu. Bununla birlikte, tek bir biyobelirtece dayalı tanısal yaklaşımın yetersiz olduğu ve en güvenilir stratejinin klinik bulgulara uygun olarak farklı zaman noktalarında birden fazla parametrenin bir arada değerlendirilmesiyle mümkün olabileceği sonucuna varılmıştır. Yenidoğan sepsisinde erken ve doğru tanı konmasına ve antibiyotik direncinin azaltılmasına katkı sağlayabilecek pratik bir yol haritası sunmaktadır.