Bipolar bozuklukta çift uyumu, içselleştirilmiş damgalanma, psikolojik katılık ve oyunsallık arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VEYSEL GÜLEÇ

Danışman: Erhan KURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bipolar bozukluk tanısı olan hastalar için, içinde bulunduğu evlilik ilişkisinin ne durumda olduğu, hastanın genel iyilik hali için önemli bir etkendir. Bu çalışmada bipolar bozukluk tanısı olan hastaların evlilik uyumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Hastaların psikolojik esneklik, içselleştirilmiş damgalanma, çift oyunsallığı düzeylerinin evlilik uyumlarına nasıl etki ettiği incelenmiş ve bu faktörlerin ilişkisi üzerine yeni bir model test edilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Timuçin Oral Duygudurum Merkezine başvuran, bipolar bozukluk tanısı ile takipli ve remisyon halinde olan 99 hasta sıralı şekilde alınarak dahil edilmiştir. Görüşmeci tarafından Sosyodemografik Veri Formu, Hamilton Depresyon Skalası ve Young Mani Derecelendirme ölçeği uygulanmıştır. Katılımcılar tarafından Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ), Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği (RHİDÖ), Kabul ve Eylem Formu ve Çiftler İçin Oyun Ölçeği-2 doldurulmuştur. Veriler istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Bulgular: Çalışmamızda bipolar bozukluk tanılı ve evli olan 41'i erkek 58'i kadın toplam 99 katılımcının verileri incelendi. Evlilik uyumu düzeyi cinsiyete göre farklılık göstermedi. Erkeklerde içselleştirilmiş damgalanmanın daha yüksek olduğu saptandı. Evlenmeden önce hastalık teşhisi konulanlarda, evlilik sonrası teşhis edilenlere göre, çift uyumu düzeyi daha yüksekti. Psikolojik katılık, içselleştirilmiş damgalanma, çift oyunsallığı ve çift uyumu değişkenlerinin hepsi birbirleri ile ilişkili bulundu. Psikolojik katılık ve içselleştirilmiş damgalanma tek başlarına çift uyumunu negatif yönde yordarken, çift oyunsallığının da bağımsız değişken olarak dahil edildiği çoklu regresyon analizinde sadece çift oyunsallığı pozitif yönde yordayıcı olarak saptandı. Yapılan aracılık analizinde içselleştirilmiş damgalanmanın çift uyumunu dolaylı olarak negatif yönde yordadığı ve bu ilişkiye çift oyunsalığının aracı değişken rolü oynadığı saptanmıştır. Sonuç: Araştırmamızın sonucunda; kişinin içselleştirilmiş damgalanma, psikolojik katılık ve oyunsallık düzeylerinin çift uyumu ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca psikolojik esneklik, içselleştirilmiş damgalanma ve çift oyunsallığının çift uyumunu yordadığı saptanmıştır. İçselleştirilmiş damgalanmanın çift uyumu üzerindeki etkisine çift oyunsallığının aracılık ettiği bulunmuştur. Araştırmamız bipolar bozukluk tanılı hastaların çift uyumlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesinde faydalı olabileceği gibi hastaların evlilik uyumlarına yönelik müdahale tekniklerinin geliştirilmesinde de yol gösterici olabilir.