İnmeli hastalarda alt ekstremiteye uygulanan ayna tedavisi ve fonksiyonel elektrik stimülasyonlu bisiklet ergometrisi tedavisinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED SEFA ÇINAR
Danışman: Engin KOYUNCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnmeli hastalarda Fonksiyonel Elektrik Stimülasyonlu Bisiklet Ergometrisi (FESBE) ve ayna tedavisinin alt ekstremite motor iyileşme, ambulasyon düzeyi, denge, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen 45 inmeli hasta bilgisayar temelli randomizasyon şemasına göre, kontrol grubu (n: 15), ayna tedavisi grubu (n: 15), FESBE grubu (n: 15) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Her üç gruba da konvansiyonel fizik tedavi ve rehabilitasyon programı uygulandı. Ayna tedavisi ve FESBE grubundaki hastalara ek olarak günde 30 dk, haftada 5 gün, 6 hafta boyunca toplam 30 seans ayna veya FESBE tedavisi uygulandı. Hastalar tedavi başlamadan hemen önce ve tedavinin sonunda (6. hafta) değerlendirildi. Değerlendirmede Fugl-Meyer Değerlendirme Ölçeği-Alt Ekstremite Motor Subskalası (FMDÖ-AEMS), Brunnstrom alt ekstremite evrelemesi, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS) ve İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYKÖ) kullanıldı. Bulgular: Tedavi sonunda her üç grupta da tedavi başlangıcına göre tüm parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme sağlandı (p˂0,05). Gruplar arası karşılaştırmada FMDÖ-AEMS, Brunnstrom alt ekstremite evresi, İÖYKÖ açısından FESBE grubundaki hastalar kontrol grubundakilere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede üstün iyileşme gösterdi (p˂0,05). FMDÖ-AEMS açısından ayna tedavisi grubundaki hastalar kontrol grubundakilere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede üstün iyileşme gösterdi (p˂0,05). FMDÖ-AEMS dışında tüm parametrelere göre ayna tedavisi grubundaki hastalar kontrol grubundakilere göre daha fazla iyileşme gösterdi ancak bu üstünlük istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). FBÖ, BDÖ, FAS açısından FESBE grubundaki hastalar kontrol grubundakilere göre daha fazla iyileşme gösterdi ancak bu üstünlük istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). FBÖ açısından ayna tedavisi grubundaki hastalar FESBE grubundakilere göre daha fazla iyileşme gösterdi ancak bu üstünlük istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). FBÖ dışındaki tüm parametrelere göre FESBE grubundaki hastalar ayna tedavisi grubundakilere göre xii daha fazla iyileşme gösterdi ancak bu üstünlük istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Sonuç: Konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan ayna tedavisi ve FESBE tedavisi, inme sonrası subakut dönemdeki hastalarda motor iyileşmeye ek katkı sağlayabilir. FESBE tedavisinin ayrıca yaşam kalitesi üzerine olumlu etkileri görülmüştür. Bununla birlikte, FESBE ve ayna tedavilerinin ambulasyon düzeyi, fonksiyonel bağımsızlık ve denge üzerine anlamlı bir ek katkısı saptanamamıştır. Ayna ve FESBE tedavisi, subakut dönemdeki inmeli hastaların konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak uygulanabilir. Bununla birlikte bu tedavilerin uzun dönem etkilerini gözlemleyebilmek, daha standardize protokoller oluşturmak, bulguları daha da genelleyebilmek için daha uzun takipli ve daha geniş örneklem büyüklüğüne sahip çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: İnme, rehabilitasyon, alt ekstremite, ayna tedavisi, fonksiyonel elektrik stimülasyonu, bisiklet ergometrisi