Boyun ağrısı şikayeti ile gelen hastalarda ağrı, ağrı kesici kullanımı, fiziksel aktivite ve depresyon durumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAMİT YILDIZ
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Literatürde kronik boyun ağrısını ekranlı araç kullanımı açısından değerlendiren spesifik bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada amacımız Bournemouth Boyun Ağrı Ölçeği' ni kullanarak iş yaşamında kronik boyun ağrısı şikayeti ve ağrıya bağlı kısıtlılığı etkileyebilecek sosyodemografik etkenlerin (yaş, cinsiyet, VKİ, medeni durum, eğitim, gelir düzeyi, meslek) ve başta bilgisayar, cep telefonu kullanımı, oturarak çalışma şekli olmak üzere çevresel faktörlerin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Gözlemsel (kesitsel) tipte planlanan çalışmamız 10 Mart - 10 Temmuz 2020 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği ve Fizik Tedavi Polikliniklerine başvuran kronik boyun ağrısı mevcut 306 gönüllünün katılımı ile gerçekleştirildi. Katılımcılara sosyodemografik verileri, Bournemouth boyun ağrı ölçeği, Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi ve PHQ-9 sağlık değerlendirme sorularını içeren yüz yüze anket formu uygulandı. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanıldı. Bulgular: %66'sı (n=202) kadın ve %34'ü (n=104) erkek olan 306 hastanın yaş ortalaması 40.6±13.1 yıl ve ağrı süreleri ortalama 26.04±29.9 aydı. Katılımcıların %57'si evli, %57.5'u üniversite mezunu, %64.7'si asgari ücret üzeri gelire sahipti. Kronik boyun ağrısı, hastaların %73.5'unda mekanik boyun ağrısı nedenli idi. Bournemouth skoru; obez olanlarda olmayanlara göre (p=0.003), düşük eğitim düzeyi olanlarda lise ve üniversite mezunlarına göre (p= 0.039), sigara içenlerde içmeyen veya bırakanlara göre (p=0.001), olası depresif olanlarda olmayanlara göre (p=0.000), fiziksel aktivite durumu hareketli olanlarda olmayanlara göre (p=0.002) anlamlı düzeyde daha yüksek bulunurken, ayakta ya da oturarak çalışma şekli açısından farklılık görülmedi. Bournemouth skoru ile günlük telefon kullanma süresi (p=0.000 ;r=0.207), günlük bilgisayar başında geçirilen süre (p=0.002 ;r=0.180), PHQ-9 depresyon düzeyi (p=0.000 ;r=0.558), boyun ağrı süresi (ay) (p=0.031 ;r=0.123), ve VKİ (p= 0.025;r=0.128) arasında aynı yönlü, günlük uyku süresi (p= 0.033;r= -0.122) ve yaş (p=0.000 ;r= -0.216) ile ters yönlü ilişki olduğu görüldü. Günlük cep telefonu kullanım süresi arttıkça sırası ile istirahatte, aktivite sırasında ve gece olan boyun ağrısı şiddetinde artış gözlenirken (sırası ile r=0.114 p=0.045; r=0,247 p=0,000; r=0.206 p=0.000) günlük bilgisayar kullanımı arttıkça sadece aktivite sırasında boyun ağrısı şiddetinde artış anlamlı bulunmuştur (r=0,183 p=0.001). PHQ depresyon skorunun artışı ile bilgisayar (r=0.128 p=0.025) ve cep telefonu kullanımı (r=0,152 p=0,008) süresi arasında da ilişki saptanmıştır. Bournemouth boyun ağrı ölçeği sorularının çalışmamızdaki Cronbach's alpha değeri 0.914 bulunarak iç güvenirliliğinin yüksek (>0.70) olduğu görülmüştür. Sonuç: Çalışmamızda kronik boyun ağrısı nedenli şikayet ve özür artışını ölçen Bournemouth boyun ağrı ölçek skoruna göre oturarak çalışma şekli ve oturma süresi anlamlı bulunmazken özellikle cep telefonu ve bilgisayar başında geçen sürenin anlamlı bulunması işyerlerinde ekranlı araç kullanımı sırasında boyun postürünün önemine dikkat çekmiştir. Meslek hastalıkları gelişimi açısından işyerlerinde omurga postürüne uygun ergonomik dizayn ihtiyacı ile gelecek çalışmaların literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Bournemouth, boyun ağrısı, fiziksel aktivite, kronik ağrı