Şizofreni hastalarında koku algılama ve yüz ı̇fadelerini tanıma becerilerinin agresyon ve dürtüsellikle ı̇lişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET ÇÖPÜR
Danışman: Erol GÖKA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, şizofreni hastaları ile sağlıklı kontroller arasında ve şizofreni hastalarında alevlenme dönemi ile remisyon dönemi arasında koku algılama, yüz ifadelerini tanıma becerileri açısından fark olup olmadığının; hasta gruplarında koku algılama ve yüz ifadelerini tanıma becerileri ile dürtüsellik ve agresyon arasında ilişki olup olmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel bir çalışma olan bu çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi ve Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde alevlenme nedeniyle yatarak tedavi gören 22 şizofreni tanılı hasta, Ankara Şehir Hastanesi Psikiyatri polikliniğinde remisyon halinde ayakta tedavisi devam eden 19 şizofreni tanılı hasta ve 20 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Sniffin Sticks koku testi, yüz ifadeleri tanıma testi, Barratt dürtüsellik ölçeği ve Buss Perry saldırganlık ölçeği uygulanmış; ayrıca hasta gruplarına pozitif ve negatif sendrom ölçeği (PANSS) ile Calgary şizofrenide depresyon ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Şizofreni hastalarının koku algılamada ve olumsuz yüz ifadelerini tanımada sağlıklı kontrollerden daha başarısız oldukları saptandı. Koku tanımlama ve koku testi toplam puanı ile hastalık süresi arasında negatif korelasyon olduğu, PANSS skorları ile koku algılama arasında korelasyon olmadığı saptandı. Yüz ifadeleri tanıma ile hastalık süresi arasında korelasyon olmadığı, korkmuş yüzü tanıma ile PANSS genel psikopatoloji skoru arasında negatif korelasyon olduğu saptandı. Şizofreni hasta grubunda koku algılama testleri ile olumsuz yüz ifadelerini tanıma arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon olduğu, koku tanımalama ile motor dürtüsellik ve toplam dürtüsellik puanı arasında negatif korelasyon olduğu, koku algılama testleri ile Buss Perry saldırganlık ölçeği puanları arasında negatif korelasyon olduğu saptandı. Şizofreni hastalarında öfkeli yüz ifadesini tanıma ile saldırganlık puanları arasında negatif korelasyon olduğu, üzgün yüz ifadesini tanıma ile Barratt dürtüsellik ölçeği dikkatsizlik puanı arasında negatif korelasyon olduğu saptandı. Sonuç: Şizofreni hastalarında koku algılama ve olumsuz yüz ifadelerini tanıma becerilerinde sağlıklı popülasyona göre bozulmalar olabilmekte, bu bozukluklar ile dürtüsellik ve agresyon arasında ilişki olabilmektedir. Anahtar Sözcükler: Şizofreni, koku algılama, duygu tanıma, dürtüsellik, agresyon