Pandemi döneminde 18-65 yaş arası bireylerin beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜBERRA NUR DOBUR
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: COVID-19 salgını bireyleri psikolojik, sosyal ve ekonomik yönlerden etkilemiştir. Covid nedeniyle başlayan kısıtlamalar ve karantina uygulaması bireylerin yaşam düzenlerinde değişime neden olup beslenme alışkanlıklarını da etkilemiştir. Çalışmamızın amacı pandemi döneminin beslenme alışkanlıkları üzerindeki etkisini üç faktörlü beslenme anketiyle belirlemek ve sosyodemografik verilerle ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Poliklinikleri 'ne herhangi bir nedenle başvuran ve araştırmayı kabul eden 18-65 yaş grubu bireylere sosyodemografik verilerden oluşan bilgi formu ve 'Üç Faktörlü Beslenme Anketi ' yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. İstatistiksel analiz IBM SPSS 25.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 429 kişi katıldı. Çalışmaya alınan 18-65 yaş arası katılımcıların %72'si(n=309) kadın, %28'i (n=120) erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 31,649,77 olarak bulundu. Katılımcıların %95.8'i (n=411) lise ve üstü eğitim düzeyine sahipti, COVID-19 geçirmeyenler ise %66.7 (n=286) ile çoğunluktaydı. Pandemi döneminde vücut ağırlığındaki değişimi incelediğimizde %46.2 (n=198) oranında bireylerin kiloları artmıştı. Üç Faktörlü Beslenme Anketi'nin faktör değerlerinin ortalamaları kontrolsüz olarak yemek yeme alt boyutunda 11.11±3.37, duygusal olarak yemek yeme alt boyutunda 6.84±2.99, bilinçli olarak yemek yemesini kısıtlama alt boyutunda 15.43±3.53, açlığa duyarlılık alt boyutunda 8.46±3.37 ve toplam puanda 41.86±8.87 olarak bulundu. Üç faktörlü beslenme anketiyle beslenme davranışlarını değerlendirdiğimizde bekar olanların, alkol kullananların, obez olanların, pandemi döneminde kilo alanların, sağlıksız beslendiğini düşünenlerin, öğün sayılarını artıranların, depresif ruh hali içinde olanların, anksiyöz veya endişeli olanların ve bu dönemde uykusuzluk yaşayanların kontrolsüz olarak yemek yeme puanı daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Pandemi döneminde bireylerin beslenme alışkanlıkları değişiklik göstermiştir. Sosyal izolasyon sonucu artan anksiyete durumları bireyleri psikososyal açıdan etkilemiştir. Çalışmamızda depresif ruh halinde olanların ve anksiyete yaşayanların kontrolsüz yeme, duygusal yeme ve açlığa duyarlılık puanları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Stresle başa çıkabilmek için bireylerin kontrolsüz bir şekilde yemek yemeye yönelmeleri hatalı beslenme şekillerinin oluşmasına ve çalışmamızda da bulduğumuz gibi kilo artışlarının görülmesine yol açmıştır. Çalışmamızda kadınların bilişsel kısıtlama puanları daha yüksek bulunmuştur. Sağlıklı olmak ve vücut ağırlığını korumak için bireylerin fazla miktarda yemelerini kısıtlamaları gerekmektedir. Beslenme davranışlarını düzenlemek, yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlamak için toplumu bilinçlendirip besin seçimleri konusunda bireyleri yönlendirmemiz gerekmektedir. Ayrıca bireylerin beslenme konusunda bilinçlenmesi için eğitim programları düzenlenmelidir. Anahtar Sözcükler: beslenme davranışı, pandemi, beslenme anketi, beslenme değerlendirmeleri