Pediatrik yaş grubu yeni tanı akut lenfoblastik lösemi hastalarının beslenme durumu ile oksidatif stres ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ERKAN
Danışman: Dilek GÜRLEK GÖKÇEBAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut lösemiler çocuklarda görülen en sık kanser türüdür. Hastalık seyrinde gelişen patofizyolojik süreçler büyüme geriliğine ve yetersiz beslenmeye yol açabilir. Tedavide kullanılan birçok kemoterapötik ajan serbest oksijen radikaller üretir ve onları nötralize etmeye çalışırken vücudun antioksidan depolarını tüketir. Beslenme yetersizliği nedeniyle de oksidan/antioksidan dengesi yeniden kurulamaz. Bu çalışmada pediatrik yaş grubu yeni tanı akut lenfoblastik lösemi (ALL) hastalarının beslenme durumunun ve oksidatif stresin hastalığın klinik seyri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntemler: Yeni tanı ALL olup takibi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde devam eden 0-18 yaş arası toplam 28 hasta bu prospektif çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubunun vücut ağırlığı, boy, vücut kitle indeksi (VKİ), üst orta kol çevresi, triseps deri kıvrım kalınlığı, bel çevresi, ve günlük alınan kalori miktarı tanı anı, 33.gün ve 78. gün olmak üzere üç kez yapıldı ve tüm veriler hasta takip formunda kayıt altına alındı. Hastalardan alınan tam kan sayımı, biyokimya, CRP, koagülasyon parametreleri, vitamin B12, folat, 25-OH vitamin D ve prealbümine ek olarak oksidatif stres belirteci olarak total tiyol, native tiyol, disülfit ve iskemi modifiye albümin (İMA) çalışıldı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların %42,8'i (n=12) kız, %57,2'si (n=17) erkek, ortalaması 105,8 aydı. Hastaların antropometrik ölçümleri değerlendirildiğinde 78.günde bel çevresinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış bulundu. Boya göre ağırlık kullanılarak yapılan malnütrisyon sınıflamasında tanı anı, 33.gün ve 78.günde malnütre hasta sayısında artış saptanmadı. Risk gruplarına göre tanı, 33 ve 78. günlerde antropometrik ölçümler ve günlük kalori alımı karşılaştırılmasında anlamlı farklılık bulunmadı. Hasta ve kontrol grupları arasında nativ tiyol ve total tiyol değerleri ALL grubunda daha düşük; disülfit değerleri daha yüksek bulundu. Ancak tedavi sürecinde oksidan kapasitede değişiklik izlenmedi.Yüksek risk grubundaki hastalarda 33.günde total tiyol ve disülfit değerlerini istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu. 33.gün akım-sitometri MKH negatif olan hastaların 78.gün disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol değerleri anlamlı derecede yüksek bulundu. Malnütrisyon ve oksidatif stres denge arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Sonuç: Çalışmamızda ALL hastalarında malnütrisyon %20,6 oranında görülmekte ve bu oran indüksiyon tedavisi süresinde değişiklik göstermemektedir. Beslenme durumu risk grubunu etkilememekte ve febril nötropeni sıklığını artırmamaktadır. ALL'li hastalarda tanı anında oksidan kapasitenin azaldığı görülmüştür ancak hastaların indüksiyon tedavisi sürecinde tiyol-disülfit homeostazında belirgin bir değişiklik izlenmemektedir. Akut lösemilerde beslenme ve oksidatif stres konusunda hasta sayısı artırılarak yapılacak daha ileri düzey çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, çocuk, beslenme durumu, oksidan kapasite