Kliniğimizde rotavirüse bağlı akut gastroenteriti olan çocukların serum çinko ve D vitamini düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARİF YAŞAR
Danışman: Cüneyt UĞUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kliniğimize başvuran rotavirüse bağlı akut gastroenterit (AGE) olan hastalardaki D vitamini ve çinko seviyelerinin, hiç rotavirüse bağlı AGE geçirmemiş ve rotavirüs aşısı olmamış sağlıklı çocuklardan farklı olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Ayrıca ayaktan tedavi gören rotavirüse bağlı AGE olan hastalarla, yatarak tedavi gören hastaların serum D vitamini ve çinko seviyelerinde fark olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Hasta grubu, Eylül 2022 ile Mayıs 2023 arasında Konya Şehir Hastanesi Çocuk Acil Servisi'nde gaitada rotavirüs antijeni pozitif saptanan AGE tanısı alarak ayaktan veya yatarak tedavi edilmiş olan 1 ay-5 yaş arası erkek veya kız çocuklardan oluşturuldu. Rotavirüse bağlı AGE tanısı alan hastalar genel durum, beslenme, sıvı kaybı, ishal, kusma, karın ağrısı özelliklerine göre hafif, orta, ağır dehidrate olarak sınıflandırıldı. Kontrol grubu Konya Şehir Hastanesi Çocuk Polikliniği'ne sağlam çocuk muayenesi için başvuran, akut veya kronik kardiyovasküler, solunumsal, renal, hematolojik veya metabolik bir hastalığa sahip olmayan, daha önce rotavirüs geçirmeyen, rotavirüs aşısı olmayan 1 ay-5 yaş arası erkek veya kız çocuklardan oluşturuldu. Prospektif vaka-kontrol çalışmamızda, çalışmaya dahil edilen olguların sosyo-demografik verileri, tibbi hikayesi, klinik özellikleri, dehidratasyon derecesi, hastanede yatış süresi, laboratuar tetkikleri (beyaz küre sayısı, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, monosit sayısı, eozinofil sayısı, platelet sayısı, hemoglobin değeri, hematokrit değeri, serum D vitamini ve çinko düzeyi) ve aldığı tedaviler bire bir olarak kaydedildi. D vitamini ve çinko düzeyleri hastaların ilk başvurularında rutin olarak alınan kanlarından çalışıldı. Hastaların laboratuvar tetkiklerindeki anormalliklerin, hastanın yatış süresi ile olan bağlantısı araştırıldı. D vitamini ve/veya çinko eksikliği veya yetersizliğinin rotavirüse bağlı AGE hastalarında hastalığın seyri (dehidratasyon derecesi ve yatış süresi) ile ilişkisi incelendi. Bulgular: Hasta grubuna 40 ayaktan ve 40 yatan hasta olarak 80 hasta, kontrol grubuna ise 80 sağlıklı çocuk olmak üzere çalışmaya toplam 160 kişi dahil edildi. Her iki grubun yaş ve cinsiyet özellikleri birbirine benzerdi. Hasta grubunun serum D vitamini düzeyi 20,67 ± 15,58 µg/L ile kontrol grubunun serum D vitamini düzeyi 22,30 ± 14,60 µg/L idi, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,005). Hasta grubunda sağlıklı kontrollere göre daha düşük D vitamini seviyeleri saptandı. Hasta grubunda D vitamini eksikliği ve yetersizliği sıklığı kontrol grubuna göre daha fazlaydı, ancak istatiksel olarak anlamlı değildi (p>0,005). Hasta grubunun serum çinko düzeyi 0,84 ± 0,21 µg/ml ile kontrol grubunun serum çinko düzeyi 0,85 ± 0,19 µg/ml idi, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0,810). Dehidratasyon derecesine göre hastalar arasında D vitamin düzeyi ve çinko düzeyi açısından anlamlı fark bulunmadı. Yatan hastaların ortanca yatış süresi 4 (3-6) gündü. Yatış süresi ile D vitamini düzeyi ve çinko düzeyi arasında anlamlı korelasyon saptanmadı ( p>0,05). Sonuç: Serum D vitamini ve çinko seviyeleri ile rotavirüse bağlı AGE arasında hastalığın şiddeti ve yatış süresi ile ilgili bir korelasyon saptamadık. Her ne kadar D vitamininin enfeksiyöz hastalıklara karşı koruyuculuğundan bahsedilse de rotavirüs enfeksiyonu geçirenlerle geçirmeyenler arasında D vitamini ve çinko seviyeleri açısından istatistisel olarak anlamlı bir fark yoktu. Ayrıca yatarak tedavi alanlar ile ayaktan tedavi alanlar arasında da anlamlı bir fark saptanmadı. Anahtar Kelimeler: Çocuk, akut gastroenterit, rotavirüs, D vitamini, çinko