Ratlarda akut böbrek hasarında melatonin uygulamasının apoptotik genler üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUDE TOPKARAOĞLU
Danışman: Tansel SAPMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasının amacı; ratlarda oluşturulan akut böbrek hasarı (ABH) modelinde melatonin uygulamasının morfolojik parametrelere etkisinin histopatolojik olarak, apoptotik genlerdeki (p53, PUMA, NOXA, Bax ve Bcl-2) ekspresyon seviyeleri üzerine etkisinin immünfloresan ve moleküler olarak ve böbrek fonksiyon testleri üzerine etkisinin biyokimyasal olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: 28 adet rat 4 gruba ayrıldı. Kontrol; hiçbir işlem yapılmadı. Geri kalan tüm gruplara 45 dk böbrek iskemi, ardından 24 saat reperfüzyon uygulanarak ABH modeli oluşturuldu. ABH; etken madde verilmedi. ABH+Çözücü; %1'lik ethanol, ABH+Melatonin; 20 mg/kg melatonin intraperitoneal (ip) verildi. 24 saat sonunda ratlar sakrifiye edildi ve böbrek dokuları çıkarıldı. Histopatolojik inceleme için H&E boyama ve PAS boyama yöntemleri uygulandı. İmmunfloresan inceleme ile p53, PUMA, NOXA, Bax ve Bcl-2 proteinleri işaretlendi. Moleküler inceleme için ayni genlerin ekspresyonları kantitatif gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (qRT-PCR) metodu ile belirlendi. Biyokimyasal inceleme için serumda kan üre nitrojen (BUN) ve kreatinin analizleri yapıldı. Bulgular: Kontrole kıyasla ABH'de histopatolojik hasarların arttığı görüldü (p 0,05). Apoptotik genlerin qRT-PCR ile ölçülen ekspresyon seviyelerinde anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05). Serum kreatinin seviyesinin ABH grubunda anlamlı arttığı tespit edildi (p 0,05). Veriler Kruskall Wallis H testi ile analiz edilirken, grup içi karşılaştırmalarda Dunn Testi ve Bonferroni düzeltmesi uygulandı. Sonuç: Melatoninin, akut böbrek hasarında böbrekte görülen apoptozu, NOXA yerine PUMA genini düzenleyerek, p53-PUMA-Bax-Bcl-2 sinyal yolağı aracılığı ile düşürdüğünü öngörmekteyiz.