Ankara'da bir eğitim araştırma hastanesinde araştırma görevlisi askeri hekimlerin kıt'a da karşılaştıkları olası etik ikilemler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ASKERİ SAĞLIK HİZMETLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZHALA MAMMADOVA
Danışman: Mehmet ÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç. Bu araştırmanın nın amacı, askeri hekimlerin görevleri esnasında karar verme aşamasında karşılaştıkları etik ikilemlere dikkat çekmektir. Savaş sırasında askeri personelin karşılaştığı sorunlar herkes tarafından bilinmesine rağmen, askeri hekimlerin yaşadıkları sorunlar, duygu ve düşünceleri yeterince değerlendirilmemiştir. Askeri hekimler de bu süreçte hem askerlik hem de hekimlik görevlerini eksiksiz yerine getirmeğe çalışmaktadırlar. Ancak karar verme aşamasında bu iki meslek etiği arasında çatışma yaşanması beklenen bir durumdur. Bu çatışmalar hekimlerin savaş koşullarında yaşanan durum için en doğru kararı vermeye çalıştıkları süreci etkileyebilmektedir. Konunun ele alındığı bu tez çalışması, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde uzmanlık eğitimi görmekte olan askeri hekimlerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem. Bu araştırmada tarama (survey) modeli kullanılmıştır. Uygulama yapılırken karışık yöntem bilim deseninden faydalanılmıştır. Araştırma verilerinin elde edildiği anket formu araştırmacı tarafından yerli ve yabancı kaynaklar, Cenevre sözleşmeleri ve Dünya Tabipler Birliği bildirgeleri incelenerek oluşturulmuştur. Tanımlayıcı tipte yapılmış bu araştırmada verilerin analizi için SPSS 21.0 programı kullanılmış, istatistiksel açıdan anlamlılığı Pearson Ki-Kare testi ile kontrol edilmiştir. Anlamlılık değeri (p<0,05) olarak kabul edilmiştir. Bulgular. Katılımcıların yaş ortalaması 35,6±4,6'dır. %52,4'ü dahili, %31,7'i cerrahi ve %15,9'u temel tıp bilimlerinde asistanlık yapmaktadır. Operasyonel birlikte çalışma süreleri ortalama 25±20,3 ay olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların koruyucu hekimlik, KBRN riski, yaralının hayati tehlikesi, tedavi ve tahliye gibi konularda hekimlik rolleriyle cevap verdikleri, zorlu şartlarda, kısıtlı imkanlarda ve yasalara uyum açısından ise askerlik rollerinin ön planda olduğu cevapları tercih ettikleri gözlemlenmiştir. Sonuç: Askeri hekimlerin mesleklerinin zorlukları ve etik ilkeleri ile mesleki kültür ve yasalar arasında zaman zaman ikilem yaşamalarına rağmen ülkelerine ve mesleklerine karşı olan sorumluluklarının her zaman farkında oldukları, aynı zamanda bir hekim olarak da kasten kimseye zarar vermemeyi seçtikleri değerlendirilmektedir. Anahtar kelimeler: askerlik, hekimlik, etik, ikilem, askeri hekim