Ankara Şehir Hastanesi Acil Servisindeuygulanan kan transfüzyon ürünlerininretrospektif ve demografik değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ELMAS AKGÜN

Danışman: Mehmet Ali CEYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ VE AMAÇ Kan ve kan ürünleri transfüzyonları, travma ve akut kan kaybı durumlarında Acil Servislerde (AS) sık olarak kullanılmaktadır. AS'lerde kullanılan kan ve kan ürünlerinin hangi hastalıklara kullanıldığı, hangi kan ürününün ne sıklıkla kullanıldığını analiz eden çalışmalar, gelecekte yapılacak olan AS'lerde kan ve kan ürünü transfüzyonu planlamalarına kılavuzluk edecektir. Bu çalışmada Ankara Bilkent Şehir Hastanesi AS 'inde uygulanan kan ve kan ürünlerinin ne sıklıkla ve hangi hastalıklara kullanıldığı, hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), hastaların tanıları, hastaların AS'deki sonlanımı ve ilgili kan ürününe ait laboratuvar değerleri analiz edilmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM Bu çalışma retrospektif, gözlemsel, tanımlayıcı niteliktedir. Ankara Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde 01.01.2020-31.12.2021 tarihleri arasında kan ve kan ürünü transfüzyonu uygulanan hastaların yaş, cinsiyet, kan ürünü transfüzyon nedeni, transfüzyon öncesi Hemoglobin (Hb) değeri, Uluslararası normalleştirilmiş oran (İNR) değeri, Platelet (Plt) değeri ve transfüzyonu uygulanan kan ve kan ürününün tipi, hastaların sonlanımı, hastaneye yatışı yapılan hastaların yoğun bakıma veya hastane servisine yatışı gibi parametreler retrospektif olarak analiz edilmiştir. BULGULAR 5254 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 5254 hastanın 2616'sı (%49.79) kadın, 2638'i (%50.21) erkekti. Kan ve kan ürünü tansfüzyonu uygulanan hastaların çoğunluğunu 65 yaş ve üzeri (2936 hasta, %55.88) hastalar oluşturmaktaydı. Hastalara uygulanan kan ürünleri ve bu ürünlerin uygulandığı hasta sayıları şöyledir: 4603 hastaya (%87.61) Eritrosit Süspansiyonu (ES), 900 hastaya (%17.13) Taze donmuş Plazma (TDP), 351 hastaya (%6.68) Havuzlanmış Platelet (HPLT), 43 hastaya (%0.82) Aferez Platelet (APLT), 3 hastaya (%0.06) Kriyopresipitat. ES'u alan hastaların büyük oranını, dahili hastalar oluşturmaktadır (4256 hasta,%92.46). Dahili hastalıklar içerisinde ise en sık tanı anemiydi (2431 hasta, % 52.81). 347 hastaya (%7.54) travma nedeniyle ES uygulandı ve travmatik hastaların ix içerisinde en sık trafik kazaları (199 hasta, %4.32) nedeni ile başvuran hastalara ES'u uygulandı. ES uygulanan hastaların Hb ortalaması 7.01'dir. ES uygulanan hastalardan Hb değeri 7'nin altında olan hastaların sayısı 2793'tür (%60.46). Kan ve kan ürünü transfüzyon uygulanmasının kararı sırasıyla; 2748 hastaya (%52.30) konsültasyon yapılan bölüm hekimi, 2505 hastaya (%47.68) acil servis hekimidir. Çalışmamızda AS'e başvuran 5254 hastadan 2524 hastanın (%48.04) hastaneye yatışı kararı verilmiş, 2219 hasta (%42.23) ise taburcu edilmiştir. Yatış kararı verilen hastaların %65.8'i (1653 hasta) yoğun bakıma yatırılmıştır. SONUÇ Kan ürünleri en sık dahili sebepli takip edilen hastalara uygulanmıştır. AS'de en sık uygulanan kan ürünü ES'udur ve ES transfüzyonu en sık anemi tanılı hastalara uygulanmıştır. Kan ürünü transfüzyonu kararı çoğunlukla konsültasyon yapılan klinik hekimi tarafından verilmiştir. Kan ve kan ürünü transfüzyonu uygulanan hastaların yaklaşık olarak yarısı hastaneye yatırılmış ve bu hastaların çoğunluğu yoğun bakıma yatmıştır. Anahtar Kelimeler: Kan ürünleri, Acil Servis, Travma, Transfüzyon