Sepsis hastalarında ekstrakorporeal sepsis adsorbsiyon kolonu kullanımının plazma sindekan-1 düzeyi ve mortaliteye etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ İÇLİ
Danışman: Hüseyin Levent YAMANEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada sepsis hastalarında ekstrakorporeal sepsis adsorbsiyon kolonu kullanımının plazma Sindekan-1 düzeyi ve mortaliteye etkisinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel ve gözlemsel tasarımda Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım Kliniğinde 25.05.2023 ve 09.06.2024 tarihleri arasında takip edilen ve dahil olma kriterlerini karşılayan sepsis tanılı hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalar sepsis adsorbsiyon kolonu uygulananlar (Grup 1) ve uygulanmayanlar (Grup 2) olarak ikiye ayrıldı. Grup 1 Sepsiste Sağkalım Kampanyası 2021 Rehberine uygun şekilde sıvı ve antibiyotik tedavisi başlandıktan sonra 48 – 72 saat içinde ek olarak rutin uygulama kapsamında olan sepsis adsorbsiyon kolonu (Biosky® MG350) kullanılan hastalardan oluştu. Bu grupta filtre uygulamasını takip eden ilk 24 saat içinde klinik durum, tedaviye yanıt ve plazma Sindekan-1 düzeyi dahil olmak üzere tüm laboratuvar değişkenler değerlendirildi. Grup 2 sadece sıvı ve antibiyotik tedavisi alan hastalardan oluştu. Bu grupta 48 - 72. saat aralığında klinik durum, tedaviye yanıt ve plazma Sindekan-1 düzeyi dahil olmak üzere tüm laboratuvar değişkenler değerlendirildi. İki çalışma grubu arasında tedavi açısından tek fark sepsis adsorbsiyon kolonu kullanımı olarak belirlendi. Gruplar arasında Sindekan-1 düzeyine ek olarak APACHE II, SOFA, CCI, komorbiteler, enfeksiyonlar, solunum desteği değişkenleri, vazopressör/inotrop ihtiyacı, laboratuvar sonuçları, akut böbrek hasarı, hemodiyaliz ihtiyacı, yoğun bakımda kalış süresi, sağ kalım süresi ile 28 ve 90 günlük mortalite farklılıkları incelendi. Bulgular: Toplam 91 hasta çalışmaya dahil edildi (yaş, ortalama±SS: 67,5±16,6). Grup 1 43 (yaş, ortalama±SS: 67,5±15,3), erkek: %62,8) ve Grup 2 48 (67,6 ±17,8, erkek: %47,9) hastadan oluştu. Gruplar ortalama yaş ve cinsiyet dağılımı açısından benzerdi. Sindekan-1 düzeyi Grup-1 (6,7 [0,95-69,36]) birim) ve Grup-2'de (5,22 [0,46-69,68]) benzer bulundu (p=0,946) ve IL-6 düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,235). Grup-1 ve Grup-2'de APACHE II skoru, SOFA skoru ve Charlson Komorbidite İndeksi de benzerdi. Tedavi öncesi medyan laktat düzeyi Grup-1'de Grup-2'ye göre yüksekti (3,9 [1,3-18] ve 2,6 [0,5-14,4], p=0,006). Diğer yandan tedavi sonrası medyan laktat düzeyi açısından gruplar benzerdi (1,9 [0,4-21] ve 1,8 [0,6-28] p=0,769). Medyan laktat düzeyinde azalma görülen hasta oranı Grup-1'de daha yüksek oranda bulundu (p=0,007). Grup-1'de hem 28 günlük hem de 90 günlük mortalite daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0,03 ve p=0,03). Grup-2'de kardiyovasküler hastalığı olanların Sindekan-1 düzeylerinin daha yüksek (p=0,01), Grup-1'de tedavi öncesi ve tedavi sonrası vazopressör ihtiyacı olan hastalarda (septik şok) medyan Sindekan-1 düzeyleri daha yüksek bulundu (srasıyla p=0,03, p=0,01). Tüm hastalarda tedavi öncesinde ve tedavi sonrasında kan Sindekan-1 düzeyi vazopressör/inotrop dozuyla zayıf düzeyde ve pozitif korelasyon gösterdi (sırasıyla r=0,268, p=0,01 ve r=0,208, p=0,04). Sindekan-1 düzeyi ile tedavi sonrası laktat düzeyi zayıf düzeyde pozitif korelasyon gösterdi (r=0,228, p=0,02). Tüm hastalarda 28 günlük mortaliteyi öngörmede tedavi sonrası kan IL-6 düzeyinin 28 günlük mortaliteyi öngörmede başarılı olabileceği gözlendi (AUC:0,773, p<0,01). Sonuç: Sindekan-1 septik şoka sahip sepsis alt grup hastalarında bir biyobelirteç olarak kullanılabilir. İleri çalışmalarda Sindekan-1'in bir biyobelirteç olarak sepsis ve septik şokta kullanımı test edilebilir. Sitokin filtresi kullanımında zamanlamanın filtreden beklenen faydaya etki edebileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: İnterlökin-6, sepsis, sepsis adsorbsiyon kolonu, sitokin filtresi, Sindekan-1, yoğun bakım