Ankara Şehir Hastanesi'ndeki COVID-19 hastalarında bazı mikrobesin değerlerinin hastalığın klinik seyri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL ERSÖZ
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: 2019 yılı sonunda Çin'in Wuhan şehrinde ortaya çıkan ve yeni bir koronavirüs çeşidi olarak tanımlanan SARS-CoV2, hızla tüm dünyaya yayılarak çok sayıda kişiyi enfekte etmiş ve çok sayıda ölüme sebep olmuştur. Hastalıktan korunma ve tedaviye yönelik çalışmalar tüm dünyada hızlı şekilde devam etmektedir. Mikro besinlerin bağışıklık sistemine katkısı uzun süredir bilinen bir gerçektir. Özellikle D vitaminin solunum yolu enfeksiyonları ile ilişkili olduğu hatta koruyucu rol oynadığı son zamanlarda tartışılan konular arasında olmuştur. Bu çalışmada da Ankara Şehir Hastanesi'ndeki COVID-19 hastalarında, klinikte en çok bakılan mikro-besin düzeylerinin hastalığın klinik seyrini etkileyen birer biyobelirteç olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, hasta dosyalarının retrospektif incelenmesine dayalı kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır.14 Mart 2020 ve 1 Haziran 2020 tarihleri arasında hastanemize başvuran ve COVID-19 tanısı koyularak yatış verilen (N:1619) ve son altı ay içerisinde serum 25(OH)D, vitamin B12, folat ve demir düzeyleri eksiksiz olarak bakılmış olan 18 yaş üstü hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hasta dosyalarından yaş, cinsiyet, kronik hastalık, mikro-besin konsantrasyonları, yatış günü bakılan hemogram verileri, kaç gün hastanede yattığı, YBÜ'ne yatış-entübasyon-ölüm durumları incelenmiştir. Hastalara ulusal COVID-19 rehberinde geçen rutin tedavileri dışında herhangi bir mikro besin takviyesi yapılmamıştır. İstatistiksel analizlerde SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır ve P anlamlılık değeri <0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza tüm parametreleri eksiksiz bakılmış olan 310 hasta dahil edilmiş olup %51,9'u (n:161) erkek, %48,1'i (n:149) kadındır. Tüm hastaların yaş ortalaması 57,02±18,28 yıldır ve en sık görülen komorbit hastalık hipertansiyondur (%32,9). YBÜ'nde takip edilen, entübe olan ve ölen hastaların oranı sırayla %34,5, %13,9, %9,4'dür ve hastanede yatış süreleri ortalaması 15,87 gün olarak bulunmuştur. Komorbit hastalık sayıları cinsiyetle farklılık göstermemekle birlikte, YBÜ'ne yatış oranı ve hastanede toplam yatış süresi erkeklerde daha fazladır. Yaş önemli bir prognostik faktör olarak saptanmıştır. Hastaların D vitamini ve demir ortalamaları düşük saptanmıştır. Hastaların prognozu kötüleştikçe folat, demir ve hemoglobin düzeylerinin azaldığı, vitamin B12 konsantrasyonunun ise yükseldiği saptanmıştır. D vitamini sadece YBÜ'nde yatan hastalarda diğer popülasyondan düşüktür, entübasyon ve ölümle ilişkisi bulunmamıştır, ancak demir ve folat eksikliği ile vit B12 fazlalığı tüm prognostik süreçlerle ilişkili bulunmuştur. Hastaların prognozu kötüleştikçe beyaz küre sayısı artmıştır, lenfosit sayısı ise YBÜ'ne yatış olan hastalarda olmayanlara göre düşük, entübe olan ve ölen hastalarda ise normal popülasyondan yüksektir. Platelet oranlarında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgulara göre mikro besin değerleri COVID-19 hastalarının prognozunu etkileyebilmektedir. Bu sebeple COVID-19'da öncelikle demir ve folat eksikliğine, ikinci sırada da D vitamini eksikliğine dikkat edilmelidir. Aşırı B12 takviyesinden ise kaçınılmalıdır. Ayrıca hasta takiplerinde anemiye dikkat edilmesi gerekmektedir. Anahtar kelimeler: COVID-19, mikro besin, vitamin, prognoz