Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde erken sepsis nedeniyle yatırılan ve anne kültürü alınan bebeklerde ileriki yaşlarda otizm spektrum bozukluğu görülebilme sıklığının araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM TEPEBAŞI

Danışman: Derya BÜYÜKKAYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Erken başlangıçlı neonatal sepsis (EBNS) nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitemizde yatan bebeklerin ileriki yaşlarında otizm spektrum bozukluğu (OSB) sıklığı ve bunu etkileyen maternal ve neonatal faktörleri araştırdık. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, gözlemsel, kohort çalışmamıza EBNS nedeniyle yatan ve anne kültürleri alınan 59 term bebek dâhil edildi. Bebeklere 18-36 ay aralığına geldiklerinde OSB taraması için Modified Checklist for Autism in Toddlers (M-CHAT) testi yapıldı. M-CHAT sonucunda şüpheli olarak değerlendirilen çocuklar Autism Diagnostic Observation Scale 2 (ADOS-2) ile değerlendirildi. Bulgular: Yenidoğanların ortalama gestasyon haftası 38,7±1,1 hafta, doğum ağırlığı 3332±541 gram ve %61'i erkekti. M-CHAT sonucunda bebeklerin 6'sı (%11,1) otizm açısından şüpheli bulundu. Otizm açısından şüpheli bulunan 6 çocuk ADOS-2 ile değerlendirildiğinde 5'i (%8,4) OSB tanısı aldı. Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan ve almayan bebeklerin karşılaştırılmasında cinsiyet, doğum ağırlığı, boyu, baş çevresi, doğum şekli, anne yaşları benzerdi. Annelerin hiçbirisinde gebelik sürecinde ateş olmamıştı, anne kültürlerinin %55,9'unda üreme olmuşken en sık üreyen patojen Eshericia coli (E. Coli) idi. Otizm tanısı alan bebeklerin annelerinin %60'ında anne kültürü üremesi olmuşken, OSB olmayan bebeklerin annelerinde bu oran %42,6 idi (p=0,646). OSB olan ve olmayan bebeklerin ampisilin+gentamisin kullanım oranları, antibiyotik tedavi süreleri, toplam hastanede yatış süreleri benzerdi. Otizmi belirleyen faktörlerin çok değişkenli analizinde anne yaşı, cinsiyet, sadece ampisilin- gentamisin kullanımı, antibiyotik süresi, anne kültüründe üreme varlığı ve kord pH'ı bağımsız değişken olarak saptanmadı. Sonuç: Erken başlangıçlı neonatal sepsis nedeniyle yoğun bakım ünitesine yatan her on bebekten birinde OSB geliştiğini gözlemledik. Artmış OSB riskini saptadığımız bu bebeklerin OSB açısından daha yakın taranmaları gerektiği kanaatine ulaştık. Yoğun bakım sürecinde kullanılan antibiyotik tedavileri ve sürelerinin ayrıca annenin kültürlerinde üreme olmasının OSB riskini arttırmadığını saptadık.