Minimal invaziv ekstrakorporeal dolaşımpompası (MİECC) ve konvansiyonel pompakullanılarak izole koroner arter by-passgreftleme cerrahisi yapılan hastaların kognitif fonksiyonlarının karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERAN GÜLBUDAK

Danışman: İlhan SANİSOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: KAH dünya genelinde mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biri olup, çok damar hastalığı bulunan hastalarda cerrahi revaskülarizasyon temel tedavi seçeneklerinden biridir. CABG cerrahisinde kullanılan KPB sistemleri cerrahi sırasında dolaşımın devamlılığını sağlarken, sistemik inflamatuvar yanıt, mikroemboli oluşumu ve serebral perfüzyon değişiklikleri gibi mekanizmalar aracılığıyla postoperatif kognitif fonksiyonları etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, izole CABG cerrahisi uygulanan hastalarda MiECC sistemi ile geleneksel KPB kullanımının postoperatif erken dönemde kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli prospektif olarak tasarlanmıştır. Araştırmaya 15 Eylül 2025 – 15 Aralık 2025 tarihleri arasında izole CABG cerrahisi uygulanan hastalar dahil edilmiştir. Dahil edilme ve dışlanma kriterleri doğrultusunda toplam 98 hastanın verileri analiz edilmiştir. Hastaların 50'sinde minimal invaziv ekstrakorporeal dolaşım sistemi, 48'inde ise konvansiyonel KPB sistemi kullanılmıştır. Hastaların bilişsel fonksiyonları MMSE ile ameliyat öncesi dönemde ve ameliyat sonrası takip eden 1., 3. ve 7. günlerde değerlendirilmiştir. Demografik özellikler, komorbiditeler, laboratuvar parametreleri ve cerrahi değişkenler kaydedilmiş ve istatistiksel analizler SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 98 hastanın demografik özellikleri incelendiğinde her iki grubun genel özellikler açısından benzer dağılım gösterdiği saptanmıştır. Postoperatif erken dönemde her iki grupta da kognitif fonksiyonlarda geçici değişiklikler gözlenmiştir. Ancak MiECC kullanılan hastalarda erken postoperatif dönemde MMSE skorlarının daha stabil seyretme eğiliminde olduğu görülmüştür. Bu durumun, kapalı devre yapısı, düşük priming hacmi ve kan-hava temasının minimal olması gibi MiECC sistemine özgü özelliklere bağlı olarak serebral perfüzyonun daha iyi korunması ve inflamatuvar yanıtın daha düşük olması ile ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Sonuç: İzole CABG cerrahisinde kullanılan ekstrakorporeal dolaşım tekniği, postoperatif erken dönemde kognitif fonksiyonların seyri üzerinde etkili olabilmektedir. Minimal invaziv ekstrakorporeal dolaşım sistemleri, konvansiyonel KPB sistemlerine kıyasla daha fizyolojik perfüzyon sağlayarak nörolojik sonuçlar açısından potansiyel avantajlar sunabilir. Bununla birlikte bu bulguların daha geniş hasta serileri ve uzun dönem takip çalışmalarında doğrulanması gerekmektedir.