Gelişimsel kalça displazisi ile maternal ve prenatal tarama parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE NUR KILIÇOĞLU
Danışman: Özlem MORALOĞLU TEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ülkemizde 2013 yılından bu yana başarı ile uygulanmakta olan Gelişimsel Kalça Displazisi Tarama Programının bu hastalık için riskli gruplarda bu hastalığı tespit etme etkinliğinin maternal ve prenatal faktörler açısından araştırılması ve ek bir tarama programı gerekliliği olup olmadığının belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak yürütülmüş olan çalışmada, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi obstetri kliniğinde takip edilen gebelerden seçilen katılımcıların maternal risk faktörleri; anne yaşı, Gestasyonel Diyabetes Mellitus (GDM), annede tip 2 Diabetes Mellitus (DM) varlığı, tiroidopatiler, epilepsi, kronik hipertansiyon, annenin kaçıncı gebeliği olduğu, preeklampsi varlığı, annede bağ doku hastalığı varlığı, annede steroid kullanımı, gebelik kolestazı, rh-rh uygunsuzluğu, Torch enfeksiyonları, doğum şeklinin sezaryen ya da normal doğum(epizyolu, epizyosuz, operatif doğum) olması, ailede GKD öyküsü varlığı ve fetuse ait özellikleri; cinsiyet, oligohidroamnios, polihidroamnios, ayrıntılı ultrasonografi değerlendirilmesi, makat geliş, diğer malprezentasyonlar, plasenta lokalizasyonu, IUGR (İntrauterin Gelişme Geriliği), preterm eylem, PPROM (Preterm Erken Membran Rüptürü), doğum ağırlığı, plasenta previa varlığı, doğum haftası, çoğul gebelik durumu değerlendirilmiştir. Gebelerin takiplerinin devamı, uygun haftada yaptırdıkları ayrıntılı ultrasonografilerinin ve doğumlarının hastanemizde gerçekleşmiş olmasına dikkat edilmiştir. Nörovasküler hastalık ve teratojenik kalça varlığı dışlanmıştır. Bu kriterler göz önüne alınarak rastgele seçilen 317 gebenin bebeklerinde GKD varlığı Ankara Bilkent Şehir Hastanesi ortopedi kliniği tarafından Graf yöntemine uygun olacak şekilde 6-8. haftalar arasında kalça ultrasonografisi ile değerlendirilmiştir. Tüm ultrasonografi değerlendirmeleri tek bir kişi (Prof. Dr. İ. S. Kapıcıoğlu) tarafından gerçekleştirilmiş olup, bu sayede tanısal homojenlik sağlanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 317 gebenin bebeklerinde GKD varlığı incelenmiş ve 38 bebekte GKD tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre fetal faktörler incelendiğinde, cinsiyetin GKD için belirleyici bir etken olduğu görülmüştür. Kız bebeklerde, erkeklere kıyasla GKD gelişme riski 3.668 kat daha yüksek bulunmuştur (OR: 3.668, p=0.001). Plasenta previa olan gebelerde ise GKD görülme riski olmayanlara göre 7.093 kat daha yüksektir (OR: 7.093, p=0.042). Bununla birlikte, makat geliş pozisyonu, oligohidramnios, doğum haftası ve doğum ağırlığı gibi diğer fetal parametreler ile GKD arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Maternal risk faktörleri değerlendirildiğinde ise yaş, gestasyonel diyabet (GDM), tip 2 diyabet, tiroid hastalıkları, epilepsi, kronik hipertansiyon ve preeklampsi gibi maternal faktörler ile GKD arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç: Bu çalışmada, gelişimsel kalça displazisi (GKD) riskini artıran faktörlerin bütüncül bir perspektiften değerlendirilmesi sonucunda kız cinsiyet ve plasenta previa varlığı anlamlı görüldü. Bu bulgular ışığında GKD tarama programlarında bu faktörlerin dikkate alınması, daha etkili bir tarama süreci geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Plasenta previa varlığının GKD'ye zemin hazırlayabilecek bir faktör olarak görülerek daha kapsamlı çalışmaların yapılması, bu faktörün rolünün daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.