Preoperatif parametrelerin ve eğitim sürecindeki kilo verme uyumunun sleeve gastrektomi sonrası kilo kaybına etkileri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EYÜP CAN İŞLEK

Danışman: Muhammet Kadri ÇOLAKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Obezite, giderek artan ve ciddi morbidite ve mortalite riski taşıyan kronik bir hastalıktır. Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 30 kg/m² ve üzeri olan bireyler obez olarak tanımlanmakta olup, obeziteye bağlı olarak diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve hipertansiyon gibi sağlık sorunları ortaya çıkmaktadır. Obezite tedavisinde bariatrik cerrahi, sürekli kilo kaybı sağlamada en etkili yöntemlerden biri olarak kabul edilmektedir. Sleeve gastrektomi, mide hacmini küçülterek gıda alımını sınırlandıran ve metabolik faydalar sunan yaygın bir prosedürdür. Ancak ameliyat başarısı, yalnızca cerrahi işlemin kendisiyle değil, hastaların preoperatif parametreleri ve cerrahi öncesi verilen eğitime uyumlarıyla da ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, sleeve gastrektomi uygulanan hastalarda preoperatif hasta parametreleri ve preoperatif eğitime uyumun postoperatif kilo kaybı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Bu retrospektif çalışma, Aralık 2019-Aralık 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Obezite Merkezi'nde sleeve gastrektomi ameliyatı geçiren 113 hastayı kapsamaktadır. Dahil edilme kriterleri olarak; 18 yaş ve üzeri hastalar, sleeve gastrektomi ameliyatı geçirenler ve takip sürecini tamamlayan bireyler seçildi. Diğer bariatrik cerrahi prosedürleri uygulanan hastalar ve revizyon cerrahisi geçiren hastalar dışlama kriteri olarak belirlenmiştir. Değerlendirme parametreleri arasında yaş, cinsiyet, preoperatif ve postoperatif kilo, vücut kitle indeksi, bel/kalça oranı, kan basıncı, HbA1c ve lipid profili gibi veriler bulunmaktadır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 21.0 programı kullanılarak yapılmış olup, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 42.22±11.55 yıl olup, %83.2'si kadın, %16.8'i erkektir. Hastaların %29.2'sinde diyabet, %18.6'sında hipertansiyon gibi ek hastalıklar tespit edilmiştir. Erkek hastaların postop 3. ay kilo kaybı ortalaması - 28.37±12.48 kg, kadın hastaların ise -22.45±8.85 kg bulunmuştur (p=0.035). Postop 12. ayda toplam kilo kaybı erkeklerde -42.32±15.81 kg, kadınlarda -35.30±12.69 kg'dır (p=0.020). Preoperatif 3 ay total ve fazla kilo kaybı ile postoperatif 3.ay ve postoperatif 12.ay fazla kilo kaybı arasında orta düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.005). Preoperatif 3 ay kilo kaybı arttıkça postoperatif 3.ay ve 12.ay kilo kaybı değerinin arttığı görülmektedir.  Sonuç: Bu çalışma, sleeve gastrektomi geçiren hastalarda preoperatif hasta parametreleri ve preoperatif eğitime uyumun postoperatif kilo kaybı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermiştir. Erkek hastaların kadınlara göre daha fazla kilo kaybı yaşadığı tespit edilmiştir. Preoperatif eğitim ve hasta uyumunun ameliyat sonrası kilo kaybını desteklediği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, obezite cerrahisi uygulamalarında hasta seçim kriterleri ve preoperatif eğitim süreçlerine rehberlik edebilecek niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Sleeve Gastrektomi, Obezite, Preoperatif Eğitim, Kilo Kaybı, Preoperatif Parametre