Sporcularda egzersiz sonrası kreatin kinaz düzeylerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SPORCU SAĞLIĞI VE SPOR BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SPORCU SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BATUHAN KOBANER

Danışman: Canan GÖNEN AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kreatin kinaz (CK), egzersize bağlı kas hasarının değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak CK düzeylerinin bireyler arasında büyük farklılıklar gösterebilmesi sonuçların yorumlanmasını zorlaştırmaktadır. Çalışmamızda sporcuların CK düzeylerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Spor Hekimliği Polikliniği'ne Ocak 2016 - Temmuz 2023 tarihleri arasında rutin kontrolleri için başvuran ve CK yüksekliği saptanan erişkin sporcuların verileri ve kan tetkikleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Sporcular "orta düzey CK yanıtı" (500-2000 IU/L) ve "yüksek düzey CK yanıtı" (>2000 IU/L) olmak üzere iki gruba ayrılmış ve verileri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza, CK düzeyleri minimum 501 IU/L, maksimum 9654 IU/L olan 96 sporcu dahil edildi. Bu sporcuların %87,5'ini erkekler oluşturuyordu ve yaş ortalaması 28,41 ± 9,36 idi. Sporcuların CK düzeyleri, %82,3'ünde 500-2000 IU/L (ortalama=895,54 ± 376,47), %17,7'sinde ise >2000 IU/L (ortalama=5077,65 ± 2449,23) olarak saptandı (p 0,05). Sonuç: Çalışmamız, yaşın sporcularda egzersiz sonrası CK düzeylerini etkileyen önemli bir faktör olduğunu göstermiştir. Ayrıca görece daha az kas hasarına yol açtığı düşünülen basketbolun da ciddi düzeylerde CK yüksekliğine yol açabileceğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Kas hasarı, Kreatin kinaz, Sporcu