Obez ve NON-obez obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda solunum fonksiyon testi parametrelerinin karşılaştırılması ve CPAP titrasyon başarısı üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİS ÇAKAR
Danışman: Zeynep Zeren UÇAR HOŞGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) ve obezite ilişkisi günümüzde net olarak ortaya konmuştur. OUAS için etkin tedavi yöntemi olan PAP tedavisi başarısını etkileyen pek çok faktör vardır. Bunlar arasında obezite, solunum fonksiyonlarını etkileyerek PAP titrasyon başarısı üzerinde etkili olabilir. Çalışmamızın amacı, obez ve non-obez OUAS tanılı hastalarda solunum fonksiyon testlerinin karşılaştırılması ve CPAP titrasyon başarısı üzerine etkisinin incelenmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM 1.01.2019- 31.12.2019 tarihleri arasında hastanemiz uyku merkezinde polisomnografik (PSG) tetkik yapılan 1362 dosya retrospektif olarak incelendi. OUAS tanısı olan ve CPAP titrasyonu yapılan, obezite dışında SFT'de restriksiyona neden olabilecek hastalığı bulunmayan ve obstrüksiyon tespit edilmeyen 132 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar öncelikle CPAP titrasyon başarı durumuna göre iki gruba ayrılarak, demografik özellikler, solunum fonksiyon testi ve polisomnografik bulgular açısından karşılaştırıldılar. Sonrasında çalışma grubu, obez ve non-obez olarak iki gruba ayrılarak demografik veriler, solunum fonksiyon testi ve polisomnografik parametreler açısından incelendi. Obez hasta grubu, ayrıca CPAP başarılı ve başarısız olarak 2 gruba ayrılarak CPAP başarısını etkileyen faktörler yönünden incelendi. BULGULAR Çalışmaya 132 hasta dahil edildi. Hastaların 30'u kadın (%22.7), 102'si erkek (%77.3) idi. Hastaların ortalama yaşı 52±11.3 yıl ve VKİ 34.1±5.7 kg/m² idi. Çalışma grubu CPAP titrasyonu başarılı (%77.2) ve başarısız (%22.7) olarak gruplandırıldığında, gruplar arasında VKİ açısından anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0.044). SFT parametreleri değerlendirildiğinde FEV1(lt), FEV1(%), FEV1/FVC, MEF 75, MEF 50 ve MEF 25-75 değerleri açısından anlamlı farklılık izlenmiştir (p=0.048, p=0.04, p=0.04 p=0.01, p=0.02 ve p=0.02 sırasıyla). PSG bulguları yönünden ise iki grup arasında anlamlı farklılık izlenmemiştir. Titrasyon başarısına bakılmaksızın hastalar obez ve non-obez olarak iki grupta incelendiğinde, PSG parametrelerinden minimum oksijen satürasyonu, ortalama oksijen satürasyonu, satürasyon %90'ın altında geçen süre (T90) ve ortalama desatürasyon indeksi (ODİ) açısından iki grup arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.01, p=0.002, p=0.002, p<0.01 sırasıyla). Ancak SFT parametreleri yönünden iki grup arasında farklılık izlenmemiştir. Obez hastalar, CPAP titrasyonu başarısına göre iki gruba ayrıldığında VKİ, FEV1(lt), FEV1(%), MEF 75, MEF 50 ve MEF 25-75 değerleri açısından iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0.008, p=0.02, p=0.021, p=0.001, p=0.008, p=0.023 sırasıyla). SONUÇ Çalışmamızda CPAP titrasyonu başarısız olan grupta, başarılı gruba göre VKİ yüksek, SFT parametrelerinden FEV1(lt), FEV1(%), FEV1/FVC, MEF 75, MEF 50 ve MEF 25-75 değerleri ise düşük saptanmıştır. Yalnızca obez hasta grubu değerlendirildiğinde de, CPAP titrasyonu başarısız olanların daha obez ve SFT parametrelerinden FEV1(lt), FEV1(%), MEF 75, MEF 50 ve MEF 25-75 değerlerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Obezite, SFT parametrelerinde tespit edilen düşüklük ve CPAP titrasyon başarısızlığı bir arada değerlendirildiğinde, OUAS tanılı obez hastalarda SFT'de belirgin restriktif bozukluk tespit edilmese bile CPAP titrasyon başarısını olumsuz yönde etkileyen bir parametre olabileceğini düşündürmektedir. Bu hasta grubunda alternatif PAP tedavilerine ilaveten yaşam tarzı değişiklikleri de mutlaka tedavi önerileri içerisinde bulundurulmalıdır. ANAHTAR KELİMELER Obstrüktif uyku apne sendromu, obezite, CPAP tedavisi, solunum fonksiyon testi