Üçüncü basamak bir sağlık kuruluşunda kalıtsal trombofili testlerinin çalışılması: Güncel klavuzlar eşliğinde endikasyon uyumu ve maliyet analizinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN AKBAŞ
Danışman: Serdal KORKMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma kalıtsal trombofili testlerinin kılavuzlara uygun istenilip istenilmediğini belirlemek, kalıtsal trombofili paneli çalışılan hastaların test sonuçlarına göre tedavi planının değişip değişmediğini ortaya çıkarmak, klinik yarar ve ekonomik maliyetler açısından değerlendirme yapmak ve kılavuzlara uygun istenilmeyen trombofili testlerinin maliyetini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Metod: Nisan 2018 ile Nisan 2020 tarihleri arasında çeşitli klinikler tarafından kalıtsal trombofili testleri istenilmiş 266 hasta retrospektif-kesitsel nitelikteki çalışmamıza dahil edildi. Araştırma dizaynına uyan hastalar belirlendikten sonra dosya kayıtları incelendi ve eksik kalan bilgilerin öğrenilmesi için hastalarla, hastane telefonu üzerinden görüşülüp gerekli bilgiler elde edildi. Kalıtsal trombofili paneli istemi için endikasyon kriterleri güncel kılavuzlar eşliğinde belirlendi. Endikasyon uyumu olan ve olmayan testlerin oranı ve maliyeti hesaplandı. Bulgular: Kalıtsal trombofili açısından taranan 266 hastadan % 5,27' sinde endikasyona uygun olarak istem yapılmıştı. Endikasyona uygun test istemi yapılan 14 hastanın % 71,4' ü kadın, %28,5' i erkek idi. Endikasyona uygun test en sık serebral trombozun araştırılması için istenilmiş olup, uygun test istemi test yapılanların % 2,26' sı idi. Kalıtsal trombofili test istemi hastaların % 94,73' ünde endikasyon dışı olarak istenilmiştir. Endikasyon dışı kalıtsal trombofili testi en sık düşük nedeninin araştırılması için istenilmiş olup oran % 39,2 idi. Endikasyona uygun istenilen kalıtsal trombofili testlerinin toplam maliyeti 3066,27 TL iken, endikasyon dışı istenilen kalıtsal trombofili testlerinin maliyeti 47957,79 TL olarak bulundu. Sonuç: Kalıtsal trombofili testlerinin büyük oranda endikasyon dışı istenildiği ve sonuç olarak da maliyetlerin gereksiz artışına neden olduğunu ortaya koyduk. Çalışmamızın önemli bulgularından bir diğeri de test sonuçlarının tromboz nedeniyle takipli hastalarda tedaviyi etkilemediğinin gösterilmiş olmasıdır. Gereksiz çalışılan testler hem maliyeti arttırmakta hem de hastalar açısından bakıldığında ömür boyu sürebilecek endişeye neden olabilmektedir. Kalıtsal trombofili test istemi güncel kılavuzların önerisi doğrultusunda yapılmalı ve test sonuçlarının, özellikle bu konuda, uzman kişilerce değerlendirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kalıtsal trombofili, Tromboz, Emboli, Test, Endikasyon, Maliyet.