Ailevi akdeniz ateşi tanısı olan hastalarda sarkopeni varlığının araştırılması, klinik özellikler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE ÖNÜRMEN ZEYREK
Danışman: Ömer KURU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada amacımız, Ailesel Akdeniz Ateşi hastalığına sahip hastaların sarkopeni açısından risk taşıyıp taşımadığını ve laboratuvar ile klinik parametrelerle ilişkili olup olmadığını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu klinik çalışma, kesitsel ve gözlemsel olarak planlandı. Çalışmaya 01/09/2022- 01/01/2023 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Romatoloji Kliniği'nde en az 1 yıldır AAA tanısı olan 110 gönüllü birey dahil edildi. AAA tanılı kişiler kas gücü, kas kütlesi ve fiziksel performansları bakımından değerlendirilip sarkopeni olmayan, muhtemel sarkopeni ve sarkopeni olan 3 farklı gruba ayrıldı. Her 3 grupta sosyodemografik veriler, sigara içme öyküsü, ek hastalık varlığı ve VKİ kaydedildi. Laboratuvar tetkikleri olarak Serum Amiloid A (SAA), eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) ve CRP değerleri ölçüldü. Hastaların kas gücü ölçümü için El Dinamometresi, kas kütlesi tespiti için DXA ve USG, fiziksel performans tespiti için yürüme hızı, Kısa Fiziksel Performans Bataryası kullanıldı ve tüm bu bilgiler olgu rapor formuna (Bkz. Ek-5) not edildi. Gönüllere ayrıca Mini Nutrisyonel Anket Kısa Formu, ISSF AAA şiddet skalası ve FMFQoL yaşam kalite anketleri uygulandı. Bulgular: Sarkopeni ve muhtemel sarkopeni olan hasta grubunda sarkopeni olmayan gruba göre CRP, ESH ve SAA değerleri istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. SAA değeri 0.5 mg/dL' den yüksek olan grupta el kavrama kuvveti istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. Atak sayısının fazlalığı ise sarkopeni olan grupta sarkopenik olmayan gruba göre anlamlı yüksek tespit edilmiştir. Hastalık süresi muhtemel sarkopeni ve sarkopeni hastalarında ortalama olarak daha uzun bulunmakla birlikte, istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. ISSF , AAA şiddet skalasının kıyaslamasında da sarkopenik ve muhtemel sarkopenik grupta sarkopenik olmayan kişilere göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek tespit edilmiştir. AAA hasta gruplarında sigara kullanımı, alkol kullanımı, ilaç kullanımları, ek hastalık, yaş ,VKİ ve FMFQoL bakımından sarkopeni için anlamlı bulunmamıştır. USG değerlendirilmesinde ise 3 grup arasında anlamlı farklılık olmamakla birlikte, sarkopenik grupta kas kalınlıkları daha az bulunmuştur. Çalışmamızda AAA tanılı hastalarda sarkopeni riski için CRP, ESH, SAA, ISSF skoru ve atak sayısının yükseklikleri anlamlı tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma sonucunda sarkopeni patogenezinde kronik inflamasyonun etkin olabileceği ve AAA gibi otoinflamatuar hastalıklarda semptom olmasa da kişilerin sarkopeni açısından değerlendirilmeleri gerektiğini düşündürmektedir. AAA hasta grubunda CRP, ESH ,SAA gibi laboratuvar değerlerinin ve atak sayısı, ISSF skoru gibi değerlerin yüksek seyrettiği kişilerde klinisyenlerin sarkopeni açısından hastaları değerlendirmeleri önem arz edebilir. Yaşları genç olsa da kümülatif inflamasyon yükü fazla olan bu grup hastalarda ileriye yönelik kas sağlığı için sarkopeninin erken tespit edilmesi gerekli egzersiz ve beslenme düzeninin kurulması ile uzun vadede mortalite, morbitide ve disabilitenin önüne geçmek mümkün olabilir.