KOAH alevlenme ile acil servis'e başvuran hastalarda, spirometrik ölçümler, ciddiyet skorları ve laboratuvar parametrelerinin prognozu öngörmedeki değeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI GÖNÜLDURU
Danışman: Erdem ÇEVİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), tüm dünyada yaygın olarak görülen, genellikle zararlı gaz ve partiküllere maruz kalma nedeniyle oluşan, hava yolu ve/veya alveolar anormalliklere bağlı gelişen kalıcı solunum semptomları ve hava akımı kısıtlaması ile karakterize, önlenebilen, tedavi edilebilen ve sistemik etkileri olan bir hastalıktır. KOAH'ın akut alevlenmesi (AECOPD), stabil hastalığa göre daha şiddetli hava yolu ve sistemik inflamasyon ile ilişkilidir. Bu hastalarda azalmış akciğer fonksiyonları sebebiyle daha kötü klinik semptomlar gözlenirken, hastaneye ve yoğun bakım ünitesine yatış oranları artmıştır ve daha yoğun tedaviler gereklidir. Hastaların KOAH alevlenmesi ile en sık başvuru yaptıkları birimlerden biri Acil Servisler'dir. Bu çalışmanın amacı; Acil Servis'e KOAH alevlenmesi ile başvuran hastalarda, spirometrik ölçüm değerleri, ciddiyet skorları [CAT (COPD Assessment Test, KOAH değerlendirme testi), VAS (Vizüel Analog Skala)] ve laboratuvar parametrelerini birlikte kullanarak, hastaların noninvaziv mekanik ventilasyon (NIMV), yatış, yoğun bakım ihtiyacı ve 1 aylık mortalitesini erken dönemde öngörmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Tek merkezli, prospektif olarak tasarlanan bu çalışma 15.01.2021-15.07.2021 tarihleri arasında yıllık ortalama 120000 hasta kapasitesine sahip olan Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde yürütüldü. Çalışmaya dahil edilme kriterleri; nefes darlığı şikayeti ile Acil Servis'e başvurmak, 18 yaş ve üzeri olmak, daha önce KOAH tanısı almış olmak ve çalışmaya katılmayı kabul etmek, dahil edilmeme kriterleri; Acil Servis'e başvuru anında ileri havayolu ihtiyacı olmak, semptomlar itibariyle Covid-19 tanılı veya şüpheli olmak, çalışmaya katılmayı kabul etmemek, KOAH alevlenme dışı bir son tanı (kalp yetmezliği, pulmoner emboli vb) almış olmak olarak belirlenmiştir. Tetkik ve tedavileri planlanan hastalara, tedaviden önce Contec SP10 spirometre cihazı ile spirometrik ölçümler yapılmıştır. CAT ve VAS araştırmacı tarafından hesaplanmış ve hastadan rutin işleyiş esnasında alınmış olan laboratuvar testleri kullanılarak Nötrofil Lenfosit Oranı (NLO), SII indeksi [Systemic Immune-Inflammation Index (Nötrofil X Platelet / Lenfosit)] ve Eozinofil Bazofil Oranı (EBO) hesaplanmıştır. Ayrıca hasta dosyası ve Hastane Bilgi Sistemi kullanılarak hastanın yaşı, cinsiyeti, boyu, kilosu, sigara kullanım durumu, komorbidite varlığı, kullandığı ilaçlar, başvuru vital bulguları, Glasgow Koma Skalası (GKS) değeri, varsa radyolojik görüntüleme bulguları kaydedilmiştir. Hastaların tedavi ve takip süreci 3. saatinde spirometrik ölçümleri, vital bulguları ve VAS skoru tekrarlanarak tedaviye yanıtları değerlendirilmiştir. Hastaların noninvaziv mekanik ventilasyon ihtiyaçları ile hastaneye veya yoğun bakıma yatış ihtiyacı değerlendirilmiştir. 1 aylık mortalite Hastane Bilgi Sistemi ve Ölüm Bildirim Sistemi (ÖBS) üzerinden tespit edilmiştir. BULGULAR: Çalışmaya KOAH alevlenmeli 211 hasta dahil edilmiştir. Spirometrik ölçümlerden FEV1/FVC % haricindeki diğer tüm değerlerde tedavi sonrasında artış, FEV1/FVC % ile VAS skorunda düşüş saptanmıştır. NIMV ihtiyacı olan 91 hastada, tedavi öncesi FEV1/FVC %, FEF75 % ile tedavi sonrası 3. saat kontrol; FVC %, FEV1/FVC % , FEF75 % değerleri haricindeki diğer spirometrik değerler istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşüktü. CAT ve VAS skorları da bu hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti. Hastane yatışı gereken 78 hastada, spirometri değerlerinden; tedavi öncesi FEV1/FVC %, FEF50, FEF75 % değerleri haricindeki diğer spirometrik değerler istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşüktü. CAT ve VAS skorları ile NLO ve SII indeksi de bu hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti. Yoğun bakım ihtiyacı olan 17 hastada, spirometri değerlerinden; tedavi öncesi FEV1/FVC %, FEF50, FEF75, FEF75 % değerleri ile tedavi sonrası 3. saat kontrol FEF50 haricindeki diğer spirometrik değerler istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşüktü. CAT ve tedavi sonrası 3. saat kontrol VAS skoru ile NLO ve SII indeksi de bu hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti. 1 ay içinde mortalite gelişen 7 hastada, NLO ve SII indeksi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek, EBO daha düşüktü. SONUÇ: Acil Servis'e KOAH alevlenme ile başvuran hastalarda; NIMV ihtiyacını belirlemede spirometrik ölçümler ve CAT ile VAS skorunun, hastaneye yatış veya yoğun bakım ihtiyacını belirlemede spirometrik ölçümler, CAT ile VAS skoru ve NLO ile SII indeksi parametrelerinin, 1 aylık mortaliteyi öngörmede NLO, SII indeksi ve EBO parametrelerinin kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.