Periferal intravenöz kateterizasyon uygulamasında ultrason kullanımının çocuklarda kaygı, ağrı ve işlem süresi üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEN DÜNDAR

Danışman: Dilek YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, 9-14 yaş grubu çocuklarda, periferal intravenöz kateterizasyon (PIVK) uygulamasında ultrason kullanımının çocuklarda kaygı, ağrı ve işlem süresi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Acıbadem Altunizade Hastanesi Pediatri Yoğun Bakım Ünitesinde Mart 2021- Mart 2023 tarihleri arasında tanı ve tedavi amacıyla yatırılan 9-14 yaş grubu çocuklar oluşturdu; örneklemi 30 kontrol grubu ve 30 deney grubu olmak üzere toplam 60 hasta çocuk oluşturmuştur. Örneklemi oluşturan 60 çocuk, deney ve kontrol gruplarına randomize olarak atandı. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Wong Baker Yüzler Ağrı Değerlendirme Ölçeği ve Durumluluk Kaygı Ölçeği kullanıldı. Deney ve kontrol grubuna işlem öncesi ve işlem sonrası kaygı düzeyini değerlendirmek için Durumluluk Kaygı Ölçeği uygulandı. Deney grubuna ultrason cihazı ile kontrol grubuna ise geleneksel yöntem ile PIVK uygulaması gerçekleştirildi. Her iki gruba işlem sırasında çocukların ağrısını değerlendirmek için Wong Baker Yüzler Ağrı Değerlendirme Ölçeği uygulandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk testi, Bağımsız Örneklem t testi, Mann Whitney U testi, Ki Kare test istatistiklerinden faydalanıldı. p değerinin 0.05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirildi. Bulgular: Periferal intravenöz kateterizasyon uygulaması esnasında çocukların işlem öncesi Durumluluk Kaygı Ölçeği puan ortalamaları ve işlem sonrası Durumluluk Kaygı Ölçeği puan ortalamaları açısından deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu saptandı (p 0,05) fakat Wong Baker Yüzler Ağrı Değerlendirme Skala oranları deney grubu çocuklarda kontrol grubundaki çocuklara göre daha düşük düzeyde bulundu. Periferal intravenöz kateterizasyon uygulaması işlem süresi açısından deney ve kontrol grubu çocuklar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: Periferik intravenöz kateterizasyon uygulaması esnasında kaygı yaşayan çocuklarda ultrason cihazı kullanımının bu kaygıyı ve işlem süresini azalttığı belirlenmiştir.