Tip 1 diyabetli adölesanlarda diyabet ilişkili stresin diyabet izlemi üzerine olan etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK CEREN ARSLAN
Danışman: Orkun TOLUNAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı, T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Endokrinoloji polikliniklerinde takipli Tip 1 diyabetli adölesanlarda "Diabetes Distress Scale" (DDS-17) ile ölçülen diyabet ilişkili stresin diyabet izlemi üzerine olan etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Endokrinoloji polikliniklerinde 01.02.2021-01.02.2022 tarihleri arasında 1 yıllık süre içerisinde izlenen Tip 1 Diyabetli 10-18 yaş arası ailesi ve kendisi çalışmaya katılmayı kabul eden 124 adölesan dahil edildi. Çalışmaya, tanılı psikiyatrik rahatsızlığı olan hastalar, diyabet tanısı konulalı 1 yıldan az olan hastalar dahil edilmedi. Çalışmada katılımcılara, 17 sorudan oluşan DDS-17 ölçeği uygulandı. Hastaların demografik bilgileri, vital bulguları, HbA1c değerleri, diyabet süreleri, komorbid hastalık varlığı, düzenli/düzensiz kendi kendine kan şekeri izlemleri, hastane ve yoğun bakıma yatış sıklığı/gereksinimi, diyabete bağlı komplikasyon varlığı bilgileri kaydedildi. Hastalar DDS puanlarına göre gruplandırıldı. Grup 1; DDS ortalama madde puanı <2 olan, diyabet ilişkili stresi düşük veya stressiz olan hastalar, Grup 2; DDS puanı ≥ 2 olan, klinik olarak anlamlı düzeyde diyabet ilşkili stres olan hastalar olarak tanımlandı. Bulgular: Katılımcıların DDS skoru incelendiğinde, 27'sinin (%21,8) Grup 1'de, 97'sinin (%78,2) ise Grup 2'de yer aldığı görüldü. Grup 1'de HbA1c değeri ortalama 8,51±1,17, Grup 2'de ise 9,22±1,72 olarak tespit edildi ve Grup 2'de HbA1c değerleri Grup 1'e göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksekti (p=0,046). Grup 1 hastaneye yatış sayısı ortalama 1,15±0,95, Grup 2'de ise 2,04±1,4 olarak tespit edildi ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,002). Grup 1'deki hastaların 17'sinin (%63), Grup 2'de ise hastaların 38'inin (%39,2) kendi kendine kan şekeri izlemini düzenli yaptığı saptandı ve iki grup arasındaki bu fark istatistiki olarak anlamlıydı (p=0,028). Sonuç: Diyabet ilişkili stres, diyabetle yaşamaya verilen duygusal tepki, günlük öz yönetimin ve olasılık dahilindeki komplikasyonların ağır yüküdür. Diyabet ilişkili stres, duygusal iyilik, kişisel bakım, optimal glisemik kontrolün önünde çok önemli bir engel olabilir ve kötü glisemik kontrole bağlı diyabetik komplikasyonlarda artış yapabilir. Bu yüzden diyabet ilişkili stresi tanımlayabilmek ve rutin diyabet takibinin bir parçası haline getirmek önemlidir.