Hemodiyaliz hastalarında mortalite ve morbidite üzerine etki eden faktörlerin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FİGEN KAHYAOĞLU
Danışman: Mehmet KÜÇÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik böbrek hastalarıson dönem böbrek yetmezliği geliştiğinde yaşamlarını idame ettirebilmek için transplantasyon, periton diyalizi veya hemodiyalize ihtiyaç duyarlar. Ülkemizde ve dünyada kullanılan en sık renal replasman tedavisi hemodiyalizdir. Hemodiyaliz hastalarında mortalite oldukça yüksektir. Bu çalışmada hemodiyaliz tedavisi alan hastaların sağ kalımına etki eden faktörler değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Mayıs 2017 - Kasım 2017 tarihleri arasında, iki hemodiyaliz merkezinde en az üç ay hemodiyaliz alan toplam 135 hasta dosyası retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik özellikleri, ek hastalıkları, laboratuvar bulguları, hastane yatışları ve hemodiyaliz ulaşım yolu sorunlarının sağ kalıma olan etkileri Cox Regresyon Hazard Modeline göre analiz edildi. Tüm hasta grubunun 5 ve 10 yıllık sağ kalımları Kaplan-Meier Metoduna göre hesaplandı. Bulgular: Bu çalışmada iki hemodiyaliz merkezinde diyaliz tedavisi altında olan 135 hastanın dosyaları incelendi. Hastaların 72'si (%53,3) erkek, ortalama yaşları 58,89 (SS) (14,73), hemodiyaliz altında ortanca takip süreleri 36,9 (IQR)(11,2-74,3) aydı. 108 hasta haftada 3 kez hemodiyalize girerken, 33 (%24,4) hastanın ailesinde böbrek hastalığı öyküsü mevcuttu. Son dönem böbrek yetmezliği etiyolojisinde%39,3 ile dm ilk sırada iken %23 ile ht 2. sırada idi. Çalışmaya alınan 135 hastanın 29 u vefat etti. Hastaların genel sağ kalımına bakıldığında tüm kohortta medyan sağ kalım 153 aydı. 1. yıl sağ kalımı %95, 5. yıl sağ kalım %79, 10. yıl sağ kalım %61 olarak görüldü. Cinsiyete göre sağ kalımda istatiksel olarak anlamlı fark görülmedi. Damar erişim sorununa göre sağ kalıma baktığımızda damar erişim sorunu olan grupta sağ kalımın belirgin olarak azaldığı görüldü(p=0,0039). Ek hastalıklar Charlson ko-morbidite endeksine göre skorlandığında Charlson skoru yüksek olan grupta sağ kalımın belirgin olarak azaldığı görüldü(p=0,00023). Regresyon analizinde eksik verilerin dışlanması ile yapılan tam olgu analizinde; ilk diyaliz yaşı, hastane yatış sayısı, hemoglobin düzeyinin ölüm riskinde artış ile ilişkili olduğu görüldü; haftalık diyaliz saati ve CRP'deki artış ise ölüm riskinde azalma ile ilişkili bulundu. Eksik verilerin çoklu atama yöntemi ile yerine koyulması ile yapılan analizlerde ise tam olgu analizinde ölüm riskinde azalma ile ilişkili görülen CRP'nin ve haftalık diyaliz saatinin anlamlılığı kayboldu, daha önce sağ kalımla anlamlı ilişkili bulunmayan Charlson skorunun ise ilişkili hale geldiği görüldü. İlk diyaliz yaşının artması, hastane yatış sayısının artması ve hemoglobin düzeyinde düşme ölüm riskinde artışla ilişkili bulundu. Sonuç: Bu çalışmada diyalize devam eden hastalarda Charlson ko-morbidite endeksi, hastane yatışları ve hemoglobin düzeyi sağkalımla ilişkili bulunmuştur. Anahtar kelimeler: hemodiyaliz, mortalite, sağ kalım, hastane yatışı