Diyabetik ketasidoz tanısı alan hastalarda tespit edilen elektrolit bozukluklarının analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEKERİYA ÇAĞDAŞ TEZEL
Danışman: Turgay Yılmaz KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Diyabetik ketoasidoz, yıkıcı sonuçlardan kaçınmak için hızlı değerlendirme ve tedavi gerektiren DM' nin akut bir komplikasyonudur. Hiperglisemi, sıvı ve elektrolitlerin hücre içi boşluktan hücre dışı boşluğa kaymasına neden olur, bu da daha sonra hücresel dehidrasyona ve elektrolit anormalliklerine yol açar. Diyabetik hastalarda sıklıkla bir elektrolit bozuklukları kümesi gelişir. Bu çalışmada diyabetik ketoasidoz hastalarına eşlik eden elektrolit bozukluklarını ve sıklığını tespit etmeyi amaçlandı. Metot: Çalışmamız, 01.01.2018-31.05.2022 tarihleri arasında başvuru kan şekeri ≥ 250 mg/dl olan 18 yaş ile üzerindeki hastaların tamamı çalışmaya alındı. Kan gazı analizi olmayan, idrar ketonu çalışılmamış olan, izole hiperglisemi olarak değerlendirilen hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Diyabetik ketoasidoz tanısı alan hastalara ait demografik veriler kan şekeri düzeyi, idrar ketonu, kan gazı analizi, anyon açığı, sodyum, klor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor seviyeleri hastane elektronik kayıt sistemi üzerinden geriye dönük olarak incelendi. Hastaların farklı zamanlardaki başvurularının her biri ayrı olgu olarak değerlendirildi. Diyabetik ketoasidoz ph değerine göre hafif, orta ve ciddi olarak tanımlandı. Laboratuvar bulgularında patolojik sonuçlar, kullanılan kit firmasının önerdiği alt ve üst sınırlara göre tanımlandı. Tüm analizler %95 güven aralığında yapılarak, p değeri <0.05 olanlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Hastaların 136'sı (%52,5) erkek ve tüm hastaların ortanca yaşı 38 (min=18 maks=88) yıl idi. Hastaların 29'unun (%11,2) hiç ilaç kullanmadığı, 23'ünün (%8,9) sadece oral antidiyabetik ilaç, 171'inin (%66) sadece insülin ve geri kalan 36 (13.9) hastanın ise oral antidiyabetik ilaç ile birlikte insülin kullandığı saptandı. Hastalarda DKA gelişmesine neden olabilecek faktörler incelendiğinde en sık nedenlerin enfeksiyonlar (n=108; %41,7) ve ilaç uyumsuzluğu (n=88; %34) olduğu tespit edildi. Sonuç: Diyabetik ketoasidoz hastalarına sıklıkla bir elektrolit bozukluğu eşlik etmektedir. Diyabetik ketoasidozun şiddeti ile eşlik eden elektrolit bozukluğu oranında artış olduğu ve bunlar içerisinde sodyum ve fosforun tedavi gereksinimi olabilecek en sık elektrolit bozuklukları olduğunu tespit ettik. Anahtar Sözcükler: diyabetes mellitus; diyabetik ketoasidoz; elektrolit bozukluğu