Psoriazis hastalarında vücut kompozisyon analizi, akdeniz diyetine uyum ve tanı sonrası yapılan diyet ve yaşam tarzı değişikliklerinin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜMA BELİZ UNCU
Danışman: Mustafa TUNCA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Birçok psoriazis hastası, hastalığının semptomlarını hafifletmek için farmasötik tedavilere ek olarak alternatif stratejiler arayışındadır. Akdeniz diyetinin antiinflamatuvar etkileri ise psoriazis yönetiminde umut vadetmektedir. Bu çalışma, psoriazis hastalarının diyet ve yaşam tarzı değişikliklerini ve bu değişikliklerin hastalığa olan etkilerini belirlemeyi, ikincil olarak ise Akdeniz diyetine uyumun psoriazis şiddeti, tedavi yanıtı ve vücut kompozisyonu ile ilişkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu araştırma, tek merkezli, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Psoriazis tanısıyla takip edilen 205 hasta dahil edildi. Demografik ve klinik veriler toplandı. Hastalara, diyet (diyetten çıkarılanlar, takviye kullanımı, özel diyet uygulama) ve yaşam tarzı değişikliklerini ve bu müdahalelerin hastalık üzerindeki etkilerine dair algılarını değerlendiren bir anket uygulandı. Akdeniz diyetine uyum düzeyi Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (ADBÖ) ile değerlendirildi. Vücut kompozisyonu, biyoelektrik impedans analizi ile yapıldı. Bulgular: Tanı sonrası psoriazis hastalarının %71'i belirli yiyeceklerden kaçınmış, en sık diyetten çıkarılanlar acı/baharatlı yiyecekler, patlıcangiller, asidik içecekler, tuz/turşu, beyaz un, tatlılar ve yağlı kızartmalar olmuştur. Hastaların %52,4'ü bu müdahalelerin kaşıntı gibi semptomları azalttığını belirtmiş, ancak tedavi yanıtı üzerinde anlamlı bir etki saptanmamıştır. Orta/şiddetli psoriazis ile başvuran hastaların takviye kullanma oranı daha yüksek olup (p=0.015), en sık balık yağı, D vitamini, probiyotikler/yoğurt kullanılmıştır. Tedavi yanıtı yetersiz olanlarda özel diyet uygulama ve diyetisyen başvuru oranı daha yüksek bulunmuştur (p=0.06, sınırda anlamlılık). En sık uygulanan özel diyet düşük kalorili diyetken (%53,9), en yüksek subjektif fayda (%66,7) Akdeniz diyeti ile bildirilmiştir. Tanı aldıktan sonra hastaların %13,6'sı sigarayı içmeyi, %10,2'si ise alkolü bırakmış, %28,8'i egzersiz yapmaya başlamıştır. Ortalama ADBÖ skoru 5.7 ± 1.9 olup, ADBÖ skoru ile psoriazis şiddeti, tedavi yanıtı ve vücut kompozisyonu arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Sonuç: Diyet değişiklikleri, hastaların semptomlarının azalmasına dair subjektif bildirimlerle ilişkili olsa da tedavi yanıtı üzerinde etkisi görülmemiştir. Akdeniz diyetine uyum düzeyi ile psoriazis şiddeti, tedavi yanıtı ve vücut kompozisyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır.