Akut pankreatit hastalarında vücut yağ ve kas dağılım parametrelerinin prognoza ve hastane yatış süresine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHSEN KOÇ
Danışman: Süleyman AHBAB
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut pankreatit (AP), pankreasın ani inflamasyonu ile gelişen ve dünya genelinde görülme sıklığı artan bir hastalıktır. Hastalığın şiddeti, sadece pankreası etkileyen hafif formlardan çoklu organ yetmezliği ve ölümle sonuçlanabilen şiddetli hallerine kadar geniş bir yelpazede değişiklik göstermektedir. Çalışmamız, vücut yağ ve kas dağılımının akut pankreatit prognozu ve yatış süresi üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif ve kesitsel olarak planlanan çalışmamız, Mart 2020- Aralık 2023 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları kliniğine AP tanısı ile yatırılan 181 hastayı kapsamaktadır. Çalışmamızda AP şiddetini değerlendirmek amacı ile 2012 yılında revize edilen Atlanta Sınıflandırması kullanıldı. Çalışmamıza akut pankreatit tanısı alan 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Gebeliği bulunan, malignitesi olan ve takibinde maliginite tanısı almış, sistemde bilgileri eksik olan hastalar ve bilgisayarlı tomografi(BT) görüntüsünün bozulmasına sebep olabilecek metalik implanta sahip hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların laboratuvar bulguları, klinik bulguları, yapılan görüntülemeler ve gelişen komplikasyonlar incelendi. Hastaların demografik bilgileri, yatış süresi, sigara ve alkol kullanımı not edildi. Akut pankreatit skorlama sistemlerinden Ranson ve BISAP skorları hesaplandı. Retrospektif olarak taranan BT görüntülemelerinden L3 vertebra seviyesi seçilerek visseral adipoz doku, subkutan adipoz doku, iskelet kas alanı, psoas kas alanı ve paraspinal kas alanı manuel ROI kullanılarak hesaplandı. İskelet kas indeksi (SMI) toplam kas alanının (cm²) hastanın boyunun karesine (m²) bölünmesi ile psoas kas indeksi (PMI) ise psoas kas alanının (cm²) hastanın boyunun karesine (m²) bölünmesiyle hesaplandı. Sarkopeni tanımlaması, SMI ve PMI değerlerinin literatürde doğrulanmış sarkopeni eşik değerleri dikkate alınarak yapılmıştır. Vücut yağ ve kas ölçüm parametreleri ile hastane yatış süresi, ölüm ve komplikasyon gelişimi arasındaki ilişki incelendi. İstatistiksel analizler.için SPSS (statistical package for social sciences) for Windows 22 programı kullanıldı ve p 0,05).Ancak SMI, PMI, psoas kas alanı ve toplam kas alanı ile AP'li hastalarda mortalite ve komplikasyon gelişimi arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p 0,05). SMI ve PMI değerlerine göre sarkopeni olarak değerlendirilen hastalarda ölüm ve yoğun bakım ünitesine yatış ihtiyacı anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,01). Sonuç: Çalışmamızda akut pankreatit hastalarında abdominal yağ dağılımı (VAT,SAT,TAT) ile mortalite, komplikasyon gelişimi ve hastane yatış süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı.bir ilişki saptanmamıştır. Psoas kas alanı, PMI, toplam kas alanı ve SMI ile hastane yatış süresi, mortalite ve komplikasyon gelişimi arasında anlamlı.bir ilişki saptandı. AP klinik seyrinde sarkopeni olarak değerlendirilen hastalarda; hastane yatış süresinde uzama, komplikasyon gelişimi ve mortalitede artış tespit edildi. BT ile ölçülen kas dağılım parametrelerinin AP klinik seyrinde bir öngörücü olabileceğini fakat bu bulguların desteklenmesi amacı ile geniş hasta grubuyla çok merkezli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, vücut yağ ve kas dağılımı, prognoz, hastane yatış süresi