Yoğun bakımda vertikal veya horizontal cilt insizyonu ile açılan perkütan trakeostomilerde erken dönem komplikasyonların karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA ÇANAKÇI
Danışman: Mehmet GAMLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yoğun Bakım Ünitesi (YBÜ)'nde perkütan dilatasyonel trakeostomi (PDT) işleminde hangi insizyon tipinin daha iyi bir seçim olduğuna dair çok az kanıt bulunmaktadır. İnsizyon alanında vertikal seyir gösteren anterior juguler venler nedeniyle vertikal insizyon yapılmasının kanama riskini azaltabileceği; horizontal cilt insizyonun ise vertikal insizyona göre daha iyi iyileşme sağladığı düşünülmektedir. Biz çalışmamızda; Griggs yöntemi ile açılan PDT'de vertikal cilt insizyonu ile horizontal cilt insizyonunu; trakeostominin erken dönem komplikasyonları (kanama, işleme bağlı hava yolu travmaları, kanülün yerinden ayrılması, cilt altı amfizem, pnömotoraks, hemotoraks, stoma enfeksiyonu, kanülün güç yerleştirilmesi, kanülün yanlış yerleşimi, hipoksi, hava yolu kontrolünün kaybı), kan gazı analizi, ventilasyon farklılıkları, toplam işlem süreleri ve hemodinamiye (tansiyon arteriyel, nabız, SpO2) etkileri açısından karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Prospektif, gözlemsel çalışmamıza 01.09.2023- 01.09.2024 tarihleri arasında Anesteziyoloji ve Reanimasyon YBÜ'de yatmakta olan, çeşitli nedenlerle entübe edilmiş ve kendi hekimi tarafından yatakbaşı PDT açılması planlanan 18 yaş ve üzeri hastalar dahil edildi. Hastalar Grup V (n=37) ve Grup H (n=37) olarak 2 gruba ayrıldı. Çalışmaya alınan hastaların demografik verileri, yoğun bakım ünitesine yatış sebebi, perioperatif antikoagülan/ antiagregan ilaç kullanımı, trakeostomi açılma günü, trakeostomi açılma endikasyonu, koagülasyon parametreleri, kan gazı analizleri, hemodinamik verileri, insizyon sırasında kanama miktarı, dilatasyon durumu, dilatasyon deneme sayısı, trakeostomi kanül yerleştirilmesi kolaylığı, komplikasyon durumu ve açıcının memnuniyeti kayıt edildi ve cilt insizyon şekli (horizontal veya vertikal) bakımından karşılaştırıldı. Bulgular: Hastalardaki en sık komorbid hastalığın hipertansiyon olduğu görüldü. Hastaların en sık %50,6 oranında serebral patoloji nedeniyle YBÜ'ye yattığı görüldü. PDT'nin hastalara %62,1 oranında daha çok geç dönemde açıldığı görüldü. Grup V'de daha çok havayolunu koruma nedeniyle trakeostomi açıldığı görülürken Grup H'de daha çok uzamış ventilasyon nedeniyle trakeostomi açıldığı görüldü (p=0,036). Çalışmaya alınan hastaların koagülopatisi bulunmadığı görüldü. Grup H'deki antiplatelet kullanımı Grup V'ye göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,036). Grup H'de kanama miktarı Grup V'ye göre anlamlı olarak daha fazla bulundu (p=0,035). Grup V'nin Grup H'ye göre işlem sırasında dilatasyon yapılırken daha kolay dilate edilebildiği görüldü (p=0,003). İntraoperatif komplikasyonlardan pnömotoraksın ise yalnızca Grup H'de olduğu görüldü ancak istatiksel olarak anlamlı görülmedi. Her iki grupta hemodinamik veriler ve kan gazı analizleri açısından fark görülmedi. Sonuç: PDT işlemi açılırken hangi insizyon tipinin daha iyi olduğuna dair çok az çalışma vardır. İnsizyon şekli genellikle operatörün tercihine kalmaktadır. İnsizyon alanında kanama için riskli yapılar olan anterior juguler venlerin vertikal seyir göstermesi nedeniyle vertikal insizyon yapılması kanama riskini azaltabilir ve daha iyi anatomik oryantasyon sağlaması nedeniyle işlem esnasında trakea daha kolay dilate edilebilir. Anahtar Kelimeler: horizontal, insizyon, komplikasyon, trakeostomi, vertikal