Acil servise akut kalp yetmezliği ile başvuran hastalarda 30 günlük mortalite tahmini için MEESSI-AHF skoru ve yatak başı ultrasonografinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMED EDİZER

Danışman: Ramiz YAZICI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç Acil servislerde, hayatı tehdit edebilen hastalıklardan biri akut kalp yetmezliğidir. Akut kalp yetmezliğinde mortalite tahmini acil tedavi sonrası izlemde önemlidir. Mortalite tahmini için skorlama sistemleri mevcuttur. Yatak başı ultrasonografide ejeksiyon fraksiyonu, vena kava inferior çap ve kollabilite ölçümleri girişimsel olmayan, hızlıca bakılabilen, hastaların sol ventrikül fonksiyonları ve volüm durumları hakkında fikir verebilen, sonografik olarak ölçülebilen parametrelerdir. Bu çalışma, bahsedilen sonografik ölçümlerin tek başına veya MEESSI-AHF risk skoru ile beraber kullanılarak akut kalp yetmezlikli hastalarda mortalite tahminindeki yerini sunmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem Etik kurul onayı alınarak başlatılan bu çalışma, prospektif, kesitsel ve analitik niteliktedir. Çalışılan vaka grubu 1 Temmuz 2024 ve 1 Ekim 2024 tarihleri arasında, acil servise akut kalp yetmezliği tanısıyla başvuran 18 yaş ve üstü hastaları kapsamaktadır. Ejeksiyon fraksiyonu, inferior vena kava çapı ve kollabilitesi ölçümü ile ultrasonografinin mortalite tahmininde MEESSI-AHF risk skoru ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Power analiz sonucunda, anlamlı bir fark tespit edebilmek için toplam 132 hastanın gerektiği hesaplanmıştır. Hastaların geliş vital bulguları, şikâyet ve muayene bulguları, laboratuvar değerleri, ejeksiyon fraksiyonları, inferior vena kava çapları ve kollabiliteleri, değerlendirildi. Hastaların MEESSI-AHF mortalite yüzdeleri hesaplandı. Hastalardan elde edilen veriler doğrultusunda istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular Çalışmamızda 143 hasta incelendi. Hastaların yaş ortalaması 72,45±12,77 olarak bulundu. Hastaların %54,5'i kadın ve %45,5'i erkekti. MEESSI-AHF skoru ve sistolik kan basıncı akut kalp yetmezliğinde 30 günlük mortalite tahmininde etkin olarak bulunurken ultrasonografide bakılan parametrelerin tek başına ve skorlamayla birlikte mortalite tahmininde istatiksel olarak anlamlı bulunamadı. Yapılan ROC analizlerinde MEESSI-AHF mortalite yüzdesinin %11,87 ve fazla olmasının %87,5 sensitivite, %75,6 spesivite ile sistolik kan basıncının 125,6 mmHg'den düşük olmasının %56,3 senitivite, %84,3 spesifite ile 30 günlük mortalite arasında korelasyon bulundu. Tartışma ve Sonuç Akut kalp yetmezliği ile acil servise başvuran hastalarda prognoz tahmini için MEESSI-AHF risk skorlaması ile yatak başı ultrasonografinin prognoz tayini üzerindeki etkinliğini ayrı ayrı ve birlikte olacak şekilde karşılaştırıldı. MEESSI-AHF risk skorunun AKY ile acile başvuran hastaların 30 günlük mortalitesini tahmin etmede istatistiksel olarak anlamlı görüldü. EF, İVK çapı ve İVK kollabilitesinin tek başına 30 günlük mortalite üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olmadığı görüldü. Yatak başı ultrasonografinin MEESSI-AHF risk skorlama sistemine eklenmesinin de MEESSI-AHF risk skorunun etkinliğini arttırmadığını görüldü. Bu çalışmada acil servise akut kalp yetmezliği ile başvuran hastalarının 30 günlük mortalite tahmininde ultrasonografi kullanımı etkin olarak bulunmadı. MEESSI-AHF risk koru ve sistolik kan basıncı 30 günlük mortalite tahmininde etkin olarak bulundu. Anahtar Kelimeler: Akut kalp yetmezliği, Ejeksiyon fraksiyonu, İnferior Vena Kava çapı, Kalp yetmezliği, MEESSI-AHF risk skoru