İç hastalıkları kliniğinde yatan geriatrik hastalarda aneminin prevalansı ve etiyolojisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI AKBABA

Danışman: Refik DEMİRTUNÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Geriatrik yaş grubunda anemi sık görülen sorundur. Anemi, düşük hemoglobin (Hb) düzeyi ve vücudun fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamak için yetersiz oksijen taşıma kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Yaşlılarda hastaneye yatış, morbidite, mortalite için risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Yaşlılarda anemi yanlışlıkla fizyolojik bir durum olarak düşünülüp önemsenmeyerek gözden kaçmaktadır. Diğer taraftan yaşlı hastalarda aneminin etiyolojisini bulmak komorbid hastalıklar (inflamasyon hastalıkları, böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği) nedeni ile zorlaşmaktadır. Çalışmada iç hastalıkları kliniğinde yatan geriatrik (65 yaş ve üzeri) hastalarda anemi prevalansı ve etiyolojisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma iç hastalıkları kliniğinde yatan 65 yaş ve üzeri hastalarda anemi prevalansı ve etiyolojisini araştırmayı amaçlayan tanımlayıcı, retrospektif ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arasında SBÜ İstanbul Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi İç Hastalıkları kliniği'nde yatarak tedavi edilen 513 geriatrik hasta oluşturdu. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 452 hasta ile çalışma tamamlandı. Hemoglobin konsantrasyonunun kadınlarda 12 gr/dLve erkeklerde 13 gr/dL'nin altında olması anemi olarak kabul edildi. Aneminin şiddeti, aneminin yaş ile ilişkisi, MCV düzeyine göre sınıflandırıldı. Bulgular: Araştırmamıza toplam 452 kişi katıldı. Katılımcıların %54,9'unun kadın, %45,1'inin erkek olduğu saptanmıştır. Hastaların %67'sinin (n=303) anemisi olduğu saptanmıştır. Hastaların % 39'u (n=118) '65-74 yaş genç-yaşlı anemi', %41'i (n=124) '75-84 yaş orta yaşlı anemi', %20'si (n=61) '85 yaş ve üzeri ileri-yaşlı' anemi olarak belirlendi. Nutrisyonel anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 21'inin (n=63) Demir eksikliği anemisi olduğu belirlendi. Kronik hastalık anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 20'sinin (n=60) Solid tümör olduğu bulundu. Hematolojik malignitelere bağlı anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 4'ü (n=12) Miyelodisplastik Sendrom (MDS)'ye bağlı anemi olduğu bulundu. Kanamaya bağlı anemisi olan hastalara bakıldığında; en çok % 4 (n=11) GİS kanamasına bağlı anemi olduğu belirlendi. Demir eksikliği anemisi tanısı alanların % 66,7'si (n=42) kadın, %15'i (n=21) erkek ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,018). Sonuç: Geriatrik yaş grubunda anemi % 67 gibi yüksek bir orana sahiptir. Bu durum geriatrik grubun yaklaşık 2/3'ünü oluşturmaktadır. Bu kadar sık görülen bir durumun gözden kaçmaması gerekmektedir. Yaşlılarda anemi fizyolojik olarak görmek hatadır. Özellikle bu anemik grubun % 23'ü nutrisyonel anemi olup tedavisi mümkün olan bir durumdur. Yaşlılarda anemi fizyolojik bir süreç olarak görülmemeli, dikkate alınarak tedavi edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, anemi, geriatrik hasta, Hgb eksikliği