Akut pankreatitli hastalarda oksidatif stres belirteci olan iskemi modifiye albumin düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN YARKICI
Danışman: Harun AKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut Pankreatit (AP), inaktif haldeki sindirim enzimlerinin çeşitli sebeplerle aktif hale geçerek pankreas dokusunu sindirmesi sonucunda gelişen bakteriyel olmayan inflamasyon ile karakterize bir tablodur. Son dönemde AP gelişiminde iskemi temelli süreçler düşünülmüş, hastalığın tayini ve prognostik takibinde iskemi belirteçleri kullanılmaya başlanmıştır. İskemi Modifiye Albumin (İMA) bu kapsamda araştırma makalelerinde yerini alan bir belirteç olmuştur. Bu tezde AP'li hastalarda sık kullanılan prognostik marker ve skorlama sistemleri ile kandaki İMA düzeyi ilişkisini belirlemek, AP'li hastalarda İMA parametresinin hastalık şiddetini ve prognoz tayinini belirlemede kullanılabilirliğini araştırmak amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İzmir Tepecik Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Gastroenteroloji Kliniği'ne başvuran 18 yaş üstü AP tanılı 100 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların; yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), daha önce pankreatit atağı olup olmaması durumu, sonlanım durumları (taburculuk veya eksitus), hastalık etyolojisi, hastalık şiddeti, pankreatit tipi (nekrotizan veya ödematöz oluşu), AP prognostik skorlama sistemleri puanları, biyokimyasal parametreleri kaydedildi. Oluşturulan gruplar ile İMA değerleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı. istatistiksel analizlerde SPSS 15.0 paket programı kullanıldı. ANOVA, Post- Hoc Bonferroni testi, korelasyon analizi uygulandı ve p değeri <0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Analizlere göre; bireylerin yaşı, nötrofil (NEU) düzeyi ve prokalsitonin düzeyi ile İMA düzeyi istatiksel olarak anlamlı, pozitif korelasyon gösterirken, albumin düzeyi istatiksel olarak anlamlı, negatif korelasyon gösterdi. İMA düzeyi ile yaş arasında zayıf (r=0,198, p=0,048), NEU düzeyi arasında zayıf (r=0,228, p=0,022) ve prokalsitonin düzeyi arasında orta şiddetli (r=0,380, p<0,001) korelasyon bulunurken, albumin düzeyi ile negatif orta şiddetli (r=-0,396, p<0,001) korelasyon tespit edildi. İMA ile kan üre azotu (BUN) arasında zayıf istatiksel olarak anlamsız korelasyon bulundu (r=0,124, p=0,219). İMA değerleri ile hastalık şiddeti grupları arasında, ağır hastalık şiddeti grubunda İMA değeri (0,67±0,16), hafif grubuna (0,45±0,12) ve orta hastalık şiddeti grubuna (0,44±0,13) göre istatiksel olarak yüksek saptandı (p=0,001). İMA değerleri ile özellikle Ranson skorlamasında en yüksek puanı alan grup arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p=0,016). Bisap (Bedside Index of Severity In Acute Pancreatitis) skorlamasına göre de en yüksek puan alan grup ile İMA değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p=0,002). Ancak İMA ile HAPS (Harmless Acute Pancreatits Score) skoru arasında anlamlı istatistiksel fark bulunamadı. (p=0,648). Sonuç: Bizim çalışmamızda İMA ile AP ilişkisi değerlendirilmiş olup; AP'li hastalarda kandaki İMA değeri yüksekliği; ileri yaşla, hastalık şiddeti artışı ile, Ranson ve Bisap skoru yüksekliği ile ve prokalsitonin yüksekliği ile ilişkili bulunmuştur. AP prognozunu en iyi gösteren laboratuvar parametreleri arasında gösterilen BUN değeri, hematokrit (HCT), skorlama sistemlerinden ise HAPS skoru ile korelasyon izlenmemiştir. Her ne kadar İMA düzeyinin AP prognozunu belirlemede fayda sağlayabileceğini öngörsek de daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.